نقش تنظیم هیجان در پیش بینی عملکرد تحصیلی دانش آموزان ابتدایی

تنظیم هیجان به عنوان یکی از مولفه های بنیادین کارکردهای روان شناختی، نقش تعیین کننده ای در سازگاری فرد با محیط های یادگیری ایفا می کند. در سال های اخیر، توجه پژوهشگران حوزه روان شناسی تربیتی به این سازه افزایش یافته است؛ زیرا شواهد نشان می دهد توانایی دانش آموزان در مدیریت، تعدیل و هدایت هیجان ها می تواند بر فرایندهای شناختی، انگیزشی و رفتاری آنان اثر مستقیم داشته باشد. در دوره دبستان که پایه های شکل گیری عادات یادگیری و نگرش های تحصیلی تثبیت می شود، تنظیم هیجان می تواند عاملی کلیدی در پیش بینی عملکرد تحصیلی به شمار رود. دانش آموزانی که از مهارت های تنظیم هیجان برخوردارند، در مواجهه با چالش های درسی، اضطراب امتحان، تعاملات اجتماعی مدرسه و فشارهای محیطی، واکنش های سازگارانه تری نشان می دهند و از تمرکز، پشتکار و خودکارآمدی بیشتری بهره مند هستند. در مقابل، ضعف در تنظیم هیجان با مشکلاتی مانند افت توجه، کاهش انگیزش، تعارض های رفتاری و عملکرد تحصیلی پایین مرتبط گزارش شده است. هدف این مقاله بررسی نقش تنظیم هیجان در پیش بینی عملکرد تحصیلی دانش آموزان ابتدایی از منظر نظری و پژوهشی است. یافته های مطالعات پیشین نشان می دهد که تنظیم هیجان نه تنها به طور مستقیم بر یادگیری اثر می گذارد، بلکه از طریق متغیرهای میانجی مانند انگیزش تحصیلی، خودتنظیمی یادگیری و روابط معلم–دانش آموز نیز بر پیشرفت درسی تاثیرگذار است. در مجموع، می توان نتیجه گرفت که تقویت مهارت های تنظیم هیجان در سال های آغازین تحصیل می تواند به عنوان راهبردی پیشگیرانه و ارتقایی در بهبود عملکرد تحصیلی مورد توجه نظام های آموزشی قرار گیرد.واژگان کلیدی:تنظیم هیجان، عملکرد تحصیلی، دانش آموزان ابتدایی