درس پژوهی با محوریت «یادگیری مفاهیم درسی از دل تجربه های ساده ی روزمره دانش آموزان»

نظام آموزشی در دوره ابتدایی، به ویژه در پایه سوم که نقطه گذار از مفاهیم کاملا عینی به سوی مفاهیم نیمه انتزاعی است، با چالش های بنیادینی در زمینه انتقال مفاهیم روبرو است. دانش آموزان در این سنین نیازمند آن هستند که یادگیری را نه به عنوان پدیده ای محصور در دیوارهای کلاس و صفحات کتاب، بلکه به عنوان جریانی پیوسته با زندگی واقعی خود ادراک کنند. فقدان این پیوند، منجر به یادگیری طوطی وار، فراموشی زودهنگام مطالب و کاهش انگیزه درونی برای کشف و جستجو می شود. در شهرستان ماهشهر، با توجه به بافت خاص صنعتی، کارگری و همچنین اقلیم ساحلی آن، دانش آموزان روزانه با طیف وسیعی از تجربیات زیسته مواجه اند که به ندرت راهی به درون برنامه های درسی رسمی پیدا می کنند. مسئله اصلی که این درس پژوهی بر آن متمرکز شده است، گسست عمیق میان محتوای کتاب های درسی پایه سوم و تجربیات ساده و روزمره دانش آموزان در محیط بیرون از مدرسه است.مشاهدات مستمر ما در کلاس های درس دبستان شهید مفتح نشان می داد که دانش آموزان در مواجهه با مفاهیمی نظیر کسرها در ریاضی، حالت های ماده در علوم تجربی یا مفاهیم مشارکت در مطالعات اجتماعی، دچار نوعی سردرگمی شناختی می شوند. آن ها مفاهیم را حفظ می کردند اما در استفاده از آن ها در موقعیت های جدید ناتوان بودند (سیف، ۱۴۰۱). این ناتوانی ریشه در ضعف هوش یا استعداد آن ها نداشت، بلکه ناشی از رویکرد تدریسی بود که مفاهیم را به صورت مجرد و ایزوله به آن ها ارائه می داد. ضرورت انجام این پژوهش از آنجا نشات گرفت که نیاز داشتیم روشی نظام مند برای ورود «زندگی» به «کلاس درس» بیابیم. هدف اصلی ما طراحی، اجرا، بازبینی و اجرای مجدد یک سناریوی آموزشی بود که در آن، تجربیات ساده ای مانند خرید از بازار روز ماهشهر، تقسیم نان در سفره خانواده، یا مشاهده تبخیر آب در هوای شرجی جنوب، به عنوان مواد خام یادگیری مورد استفاده قرار گیرند و مفاهیم پیچیده درسی از دل همین تجربیات استخراج و نهادینه شوند.