بررسی تاثیر داستان گویی جغرافیایی بر تقویت درک مفاهیم محیطی

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر داستان گویی جغرافیایی بر تقویت درک مفاهیم محیطی انجام شد. در شرایطی که آموزش مفاهیم زیست محیطی غالبا بر انتقال اطلاعات علمی متمرکز است، شکاف میان دانش نظری و درک عمیق محیطی همچنان مشهود است. بر اساس مبانی نظری روان شناسی محیطی، رفتارها و نگرش های محیطی حاصل تعامل عوامل شناختی، عاطفی و هویتی هستند (استگ و ولک، ۲۰۰۹) و شکل گیری هویت محیطی و دلبستگی به مکان نقش مهمی در مسئولیت پذیری زیست محیطی دارد (کلایتون، ۲۰۰۳). در این چارچوب، داستان گویی جغرافیایی به عنوان رویکردی روایت محور که مفاهیم محیطی را در بستر مکان، زمان و تجربه انسانی بازنمایی می کند، می تواند به تعمیق فهم محیطی کمک نماید. یافته های پژوهش نشان داد که داستان گویی جغرافیایی از طریق سه سازوکار اصلی بر درک مفاهیم محیطی اثر می گذارد: نخست، تسهیل پردازش شناختی و سازمان دهی مفاهیم پیچیده؛ دوم، ایجاد درگیری عاطفی و تقویت همدلی با مسائل محیطی؛ و سوم، توسعه تفکر فضایی و درک روابط انسان–محیط. نتایج همچنین بیانگر آن است که بهره گیری از روایت های مکانی و بومی می تواند پیوند میان دانش علمی و تجربه زیسته فراگیران را تقویت کند و به شکل گیری نگرش های مثبت محیطی بینجامد. بر این اساس، پیشنهاد می شود داستان گویی جغرافیایی به عنوان راهبردی مکمل در آموزش جغرافیا و محیط زیست مورد استفاده قرار گیرد و پژوهش های آینده با طراحی مطالعات تجربی، اثربخشی آن را در گروه های مختلف سنی و با بهره گیری از ابزارهای دیجیتال بررسی نمایند.

کلیدواژه ها:

داستان گویی جغرافیایی ، تقویت درک مفاهیم محیطی