موانع چندبعدی کاهش کار کودک در ایران در چهارچوب اجرای طرح ساماندهی کودکان خیابانی

برای حل مسئله کار کودک، سیاست های متفاوتی در جهان، تدوین و اجرا شده است. در ایران نیز برای حل این مسئله، چندین طرح اجرا شده است. اجرای آیین نامه «ساماندهی کودکان خیابانی» مصوب ۱۳۸۴ خورشیدی به عنوان آخرین آیین نامه در این زمینه نتوانسته است بر کاهش تعداد کودکان کار تاثیری بگذارد. هدف این پژوهش، بررسی موانع اجرای این آیین نامه مبتنی بر چهارچوب ارزیابی تصمیم-پاسخ گویی دانیل استافل بیم است. روش پژوهش حاضر، کیفی است. در این راستا ابتدا الزامات آیین نامه مذکور استخراج شده است. سپس با استفاده از روش مصاحبه نیمه ساختاریافته، چگونگی اجرای این الزامات بررسی شده است. این مصاحبه ها با افراد مجری آیین نامه، انجام شده است. انتخاب مشارکت کنندگان مصاحبه به شیوه نمونه گیری هدفمند و بر مبنای معیار اشباع نظری انجام شده است. همچنین، برای تکمیل نمونه ها از تکنیک نمونه گیری گلوله برفی بهره گرفته شده است. داده ها با استفاده از تحلیل مضمون بررسی شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که آیین نامه ساماندهی کودکان خیابانی در فرایند اجرا با موانع اقتصادی، سیاسی و نهادی روبه رو بوده است. از جمله این موانع، نابسامانی اقتصادی، تورم شدید، بیکاری و نبود امکان نظارت بر بخش غیررسمی اقتصادی، ناهماهنگی بین بخشی، محدودیت بودجه و منابع مالی سازمان بهزیستی، مهاجرت بی رویه و غیرقانونی بین المللی و فقدان سیاست های مناسب دولتی در حوزه مهاجرت است. ترویج گفتمان حذف کار کودک و نگارش پیوست اجتماعی برای سیاست های کلان در همه حوزه ها از پیشنهادات اصلی سیاستی این پژوهش برای رفع موانع اجرای آیین نامه مذکور است.

کلیدواژه ها:

ساماندهی کودکان خیابانی ، کار کودک ، سازمان بهزیستی