کالبدشکافی عدم انطباق؛ تحلیل جامع شکاف میان برنامه درسی مصوب (قصد شده) و برنامه درسی اجرا شده (عملیاتی) در نظام آموزش

نظام های آموزشی همواره با چالش بنیادین «فاصله نظر تا عمل» مواجه بوده اند؛ جایی که آرمان های ترسیم شده در اسناد برنامه درسی، هنگام ورود به بافت پیچیده و پویای کلاس درس، دچار دگردیسی می شوند.یافته های این تحلیل نشان می دهد که شکاف برنامه درسی صرفا محصول «قصور» یا «ناتوانی» معلمان نیست، بلکه نتیجه تعامل پیچیده میان سه سطح از عوامل است: عوامل سطح خرد (باورهای معرفت شناختی و تربیتی معلمان، دانش محتوایی-پداگوژیک)، عوامل سطح میانه (محدودیت های اکولوژیک کلاس درس نظیر زمان، فضا و تراکم دانش آموزی) و عوامل سطح کلان (فشارهای ساختاری نظام ارزشیابی متمرکز و فرهنگ مدرسه ای). نتایج نشان می دهد که اگرچه حدی از انطباق برای بومی سازی آموزش ضروری است، اما شکاف عمیق و انحرافی منجر به هدررفت منابع، بی عدالتی آموزشی و شکل گیری «برنامه درسی پنهان» مغایر با اهداف رسمی می شود.:

کلیدواژه ها:

برنامه درسی مصوب ، برنامه درسی اجرا شده ، شکاف برنامه درسی ، عاملیت معلم ، سطوح برنامه درسی گودلد ، ارزشیابی آموزشی.