الگوی معلم فکور اصیل: گذار از نقش «تکنسین آموزشی» به پژوهشگر عرصه عمل

نظام های آموزشی مدرن، غالبا معلمان را در نقش «تکنسین» یا مجری صرف برنامه های درسی از پیش تعیین شده محبوس می کنند و هویت حرفه ای آن ها را تا حد انتقال دهنده دانش تقلیل می دهند. مسئله کانونی این پژوهش، شکاف عمیق میان این رویکرد ابزاری و نیاز واقعی کلاس های درس به معلمانی است که بتوانند به صورت مستقل، متفکرانه و متناسب با زمینه های منحصربه فرد آموزشی خود عمل کنند. این مقاله با بهره گیری از روش توصیفی-تحلیلی و رویکرد مروری، به این پرسش اساسی می پردازد که مولفه ها و ارکان الگوی «معلم فکور اصیل» به عنوان جایگزینی برای الگوی تکنسین محور چیست؟ یافته های تحقیق نشان می دهد این الگو بر سه رکن بنیادین استوار است: ۱) بصیرت فلسفی و اصالت شخصی (Philosophical Insight & Personal Authenticity) که به معنای برخورداری معلم از یک فلسفه تربیتی شفاف و هماهنگی میان باور و عمل اوست. ۲) عمل بازتابی و پژوهشگری مداوم (Reflective Practice & Continuous Inquiry) که شامل به کارگیری ابزارهایی چون یادداشت نویسی تاملی، مشاهده همتایان و اقدام پژوهی برای تحلیل و بهبود مستمر کنش های آموزشی است. ۳) پداگوژی رابطه مند و گفتگومحور (Relational & Dialogical Pedagogy) که در آن رابطه معلم و شاگرد از یک رابطه عمودی و انتقال محور به یک رابطه افقی، انسانی و مبتنی بر ساخت مشترک معنا تبدیل می شود. نتیجه گیری می شود که گذار به الگوی معلم فکور اصیل، مستلزم یک دگرگونی هویتی است که معلم را از یک عامل اجرایی منفعل به یک پژوهشگر فعال، یک نظریه پرداز عرصه عمل و یک معمار اصیل تجربیات یادگیری تبدیل می کند.

کلیدواژه ها:

معلم فکور ، تربیت اصیل ، اقدام پژوهی ، تفکر انتقادی ، فلسفه تربیتی ، معلم به مثابه پژوهشگر.