جایگاه اصل احتیاط در فقه اسلامی و کاربرد آن در مدیریت حوادث شهری

اصل احتیاط در فقه اسلامی به عنوان یکی از مهم ترین اصول پیشگیرانه، ناظر بر جلوگیری از ضرر و زیان احتمالی و تضمین حقوق شهروندان است. این اصل، در کنار قواعد لاضرر و تسبیب، چارچوبی اخلاقی و حقوقی برای اتخاذ تصمیمات محافظه کارانه در شرایط ابهام و مخاطره فراهم می کند. با توجه به گسترش شهرنشینی و افزایش پیچیدگی فعالیت های شهری، پیشگیری از حوادث و مدیریت ریسک به یکی از چالش های اصلی مدیریت شهری تبدیل شده است. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی-تحلیلی و مطالعات کتابخانه ای، جایگاه اصل احتیاط در فقه اسلامی و کاربرد آن در مدیریت حوادث شهری را بررسی می کند. یافته ها نشان می دهد که به کارگیری اصل احتیاط می تواند به شهرداری ها و سایر نهادهای مدیریت شهری کمک کند تا اقدامات پیشگیرانه موثری در زمینه ایمنی ساختمان ها و اماکن عمومی اتخاذ کنند، استانداردهای ایمنی شهری تدوین شود و فرآیندهای مدیریت بحران با کاهش خطرات احتمالی بهینه گردد. همچنین، توجه به اصل احتیاط موجب افزایش پاسخگویی، کاهش مسئولیت حقوقی نهادهای مدیریت شهری و ارتقای امنیت و سلامت شهروندان می گردد. این پژوهش تاکید می کند که ادغام مبانی فقهی با سیاست های عملی مدیریت شهری می تواند چارچوبی جامع برای پیشگیری از حوادث و کاهش خسارات ناشی از آن ها فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

اصل احتیاط ، فقه اسلامی ، مدیریت حوادث شهری ، پیشگیری ، ایمنی شهری