بررسی عوامل تاخیر در تخصیص و واریز سهم شهرداری از مالیات بر ارزش افزوده: راهکارهای اجرایی پیگیری، مستندسازی و اصلاح جریان اطلاعات

سهم شهرداری ها از مالیات بر ارزش افزوده به عنوان یکی از منابع درآمدی پایدار و حیاتی مدیریت شهری شناخته می شود که بر مبنای فصل نهم قانون دائمی مالیات بر ارزش افزوده مصوب ۱۴۰۰ و اصلاحات بعدی تعیین و توزیع می گردد. سازمان امور مالیاتی کشور موظف است پس از کسر کسورات قانونی، عوارض مربوط را به حساب تمرکز وجوه اداره کل امور مالیاتی استان و حساب تمرکز وجوه وزارت کشور واریز کند. وزارت کشور نیز مکلف است سهم هر شهرداری را بر اساس شاخص های جمعیت و توسعه نیافتگی تا پانزدهم ماه بعد به حساب مربوطه منتقل نماید. گزارش های رسمی اخیر حاکی از عملکرد مطلوب در واریز منظم این منابع است؛ برای نمونه، در سال ۱۴۰۳ مجموع واریزی عوارض به شهرداری های کشور به حدود ۱۴۷ هزار میلیارد تومان رسید و در بهار ۱۴۰۴ بیش از ۴۹ هزار میلیارد تومان برای توسعه شهرها و روستاها پرداخت شد که نسبت به دوره مشابه سال قبل رشد محسوسی نشان می دهد. همچنین در برخی استان ها مانند فارس و گیلان افزایش قابل توجهی در واریزی ها طی سال ۱۴۰۴ مشاهده گردید که به تقویت زیرساخت های شهری کمک شایانی کرده است. با وجود این پیشرفت ها در سطح ملی، تاخیرهای عملیاتی در سطح محلی همچنان چالش جدی پیش روی مدیران شهری است و عمدتا ناشی از ناهماهنگی های اطلاعاتی میان سازمان امور مالیاتی، وزارت کشور و واحدهای درآمد شهرداری ها می باشد. این مطالعه عملیاتی با رویکرد علت یابی مبتنی بر اسناد قانونی و گزارش های عملکردی، مسیر دقیق تخصیص را تشریح نموده و نقاط ضعف جریان اطلاعات نظیر ناسازگاری فرمت گزارش ها، نقص مستندات پیوست و کندی ابلاغ فهرست سهم را شناسایی می کند. راهکارهای پیشنهادی شامل استانداردسازی قالب مکاتبات پیگیری، ایجاد پرونده های رهگیری پذیر، الگوریتم اولویت بندی بر اساس ریسک نقدینگی پروژه ها، روش های تطبیق سندی برای رفع مغایرت ها و پروتکل های هماهنگی منظم میان واحدهای درآمد، مالی و حقوقی است. اجرای این ابزارها می تواند فرآیند پیگیری را تسریع بخشد، تاخیرها را کاهش دهد و شفافیت جریان اطلاعات را تقویت نماید.

کلیدواژه ها:

مالیات بر ارزش افزوده ، عوارض شهرداری ، تاخیر تخصیص ، جریان اطلاعات ، پیگیری وصول