کاربرد هوش مصنوعی در پیش بینی جرم؛فرصت ها و تهدیدهای حقوق بشری

گسترش سریع فناوری های مبتنی بر هوش مصنوعی (AI) و یادگیری ماشین، کاربردهای بالقوه متعددی در حوزه سیاست جنایی و عدالت کیفری ایجاد کرده است، به ویژه در زمینه پیش بینی جرم. (Predictive Policing) این سامانه ها با هدف تخصیص منابع پلیسی کارآمدتر و کاهش نرخ جرم، بر اساس تحلیل داده های تاریخی و الگوهای رفتاری عمل می کنند. با این حال،استفاده از این فناوری ها چالش ها و تهدیدهای جدی حقوق بشری را به همراه دارد. این پژوهش با رویکردی توصیفی-تحلیلی، به بررسی فرصت های کاربردی هوش مصنوعی درپیش بینی جرم و همزمان، تحلیل تهدیدهای این سامانه ها علیه اصول بنیادین حقوق بشر ازجمله اصل برائت، حق حریم خصوصی، منع تبعیض و حق دادرسی عادلانه می پردازد. با بررسی اسناد بین المللی حقوق بشر و تحلیل وضعیت حقوقی ایران، راهکارهای لازم برای همسوسازی این فناوری ها با الزامات حقوق بشری پیشنهاد می شود. یافته ها نشان می دهد که بدون چارچوب های نظارتی قوی، شفافیت الگوریتمی و پاسخگویی دقیق، خطر تقویت تعصبات سیستمی، نقض حقوق بنیادین شهروندان و تضعیف اعتماد عمومی به نهادهای عدالت کیفری وجود دارد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، پیش بینی جرم ، حقوق بشر ، تبعیض الگوریتمی ، عدالت کیفری.