فلسفه کودک و تکوین شخصیت جنسی: بازخوانی مراحل رشد روانی–جنسی فروید

کودک به عنوان یکی از مفاهیم بنیادین در فلسفه تربیت، همواره محل تلاقی دیدگاه های روان شناختی، فلسفی و تربیتی بوده است. یکی از نظریه های تاثیرگذار در تبیین رشد شخصیت کودک، نظریه رشد روانی–جنسی زیگموند فروید است که بر نقش تجربه های اولیه کودکی در شکل گیری ساختار شخصیت تاکید دارد. هدف پژوهش حاضر، بازخوانی و تحلیل نظری مراحل رشد روانی–جنسی فروید در چارچوب فلسفه کودک و بررسی دلالت های تربیتی آن است. این پژوهش با رویکرد کیفی، نظری و تحلیلی–تفسیری و با استفاده از روش اسنادی انجام شده است. داده ها از طریق مطالعه آثار اصلی فروید و منابع معتبر مرتبط گردآوری و با روش تحلیل مفهومی تفسیر شدند. یافته ها نشان می دهد که هر یک از مراحل رشد روانی–جنسی، نقش متمایزی در تکوین ابعاد عاطفی، رفتاری و هویتی کودک ایفا می کند و ناکامی یا تثبیت افراطی در این مراحل می تواند پیامدهای بلندمدتی در شخصیت فرد ایجاد کند. نتایج پژوهش همچنین بیانگر آن است که نظریه فروید، علی رغم نقدهای وارد بر آن، تصویری فرآیندی و پویا از کودک ارائه می دهد که با برخی مبانی فلسفه کودک همخوانی دارد. در نهایت، پژوهش حاضر بر ضرورت توجه آگاهانه و مسئولانه به رشد روانی–جنسی کودک در اندیشه فلسفی، عمل تربیتی و سیاست گذاری آموزشی تاکید می کند و زمینه هایی را برای پژوهش های تطبیقی و میان رشته ای آینده پیشنهاد می دهد.

کلیدواژه ها:

فلسفه کودک ، رشد روانی–جنسی ، نظریه فروید ، تکوین شخصیت ، تربیت کودک