بررسی مبانی فقهی الزام شهرداری ها به تامین ایمنی شهری

تامین ایمنی شهری از مهم ترین وظایف حاکمیتی و مدیریتی در نظام های شهری به شمار می آید و شهرداری ها به عنوان متولیان اصلی مدیریت شهری، نقش بنیادینی در پیشگیری از حوادث، کاهش مخاطرات و حفظ جان و مال شهروندان دارند. با این حال، مبنای الزام شهرداری ها به تامین ایمنی شهری صرفا یک تکلیف اداری یا قانونی نیست، بلکه ریشه های عمیقی در مبانی فقه اسلامی دارد که بررسی و تبیین آن می تواند چارچوبی مستحکم برای تحلیل مسئولیت های این نهاد فراهم آورد. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی تحلیلی و با بهره گیری از منابع فقهی و حقوقی، به بررسی مبانی فقهی الزام شهرداری ها به تامین ایمنی شهری می پردازد. نتایج پژوهش نشان می دهد که قواعد فقهی مهمی نظیر قاعده لاضرر، حفظ نظام، اتلاف، تسبیب و همچنین اصل ولایت و مسئولیت حاکم اسلامی، دلالت بر لزوم پیشگیری از خطرات و تامین امنیت عمومی دارند. بر اساس این مبانی، هر نهادی که عهده دار مدیریت امور شهری و خدمات عمومی است، در قبال ترک فعل یا قصور در ایجاد بسترهای ایمنی، دارای مسئولیت شرعی و حقوقی خواهد بود. همچنین، تحلیل تطبیقی میان این قواعد فقهی و اصول حقوق عمومی نشان می دهد که الزام شهرداری ها به تامین ایمنی شهری نه تنها یک تکلیف قانونی، بلکه یک الزام فقهی مبتنی بر صیانت از حقوق عامه و جلوگیری از اضرار به شهروندان است. این پژوهش می تواند زمینه ساز تدوین سیاست ها و مقررات کارآمد در حوزه ایمنی شهری و تقویت مسئولیت پذیری نهادهای مدیریت شهری در چارچوب فقه و حقوق اسلامی باشد.

کلیدواژه ها:

ایمنی شهری ، شهرداری ، مبانی فقهی ، قاعده لاضرر ، حفظ نظام ، مسئولیت مدیریت شهری