طراحی برنامه درسی مهارت محور در رشته گرافیک هنرستان با رویکرد بازار کار دیجیتال

تحولات فناورانه دو دهه اخیر، به ویژه گسترش اقتصاد دیجیتال، ماهیت حرفه گرافیک را به طور بنیادین دگرگون کرده است. در چنین شرایطی، برنامه های درسی سنتی هنرستان های فنی و حرفه ای که عمدتا بر آموزش مهارت های پایه چاپی و نرم افزارهای عمومی متمرکز بوده اند، دیگر پاسخگوی نیازهای پیچیده بازار کار دیجیتال نیستند. پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی برنامه درسی مهارت محور در رشته گرافیک هنرستان با تاکید بر اقتضائات بازار کار دیجیتال انجام شده است. این پژوهش با رویکرد کیفی و با بهره گیری از روش پژوهش ترکیبی اکتشافی (تحلیل اسنادی، مصاحبه نیمه ساختاریافته با خبرگان حوزه طراحی دیجیتال، برنامه ریزی درسی و کارآفرینی، و تحلیل تماتیک داده ها) صورت گرفته است. جامعه آماری شامل متخصصان آموزش فنی و حرفه ای، طراحان فعال در بازار دیجیتال، مدیران استودیوهای طراحی و اساتید دانشگاهی بوده اند که به صورت هدفمند انتخاب شدند. یافته ها نشان داد که شکاف معناداری میان مهارت های آموزش داده شده در هنرستان و مهارت های موردنیاز بازار دیجیتال وجود دارد؛ از جمله ضعف در مهارت های طراحی رابط کاربری، موشن گرافیک، برندینگ دیجیتال، مدیریت پروژه و مهارت های نرم حرفه ای. بر اساس نتایج تحلیل، الگویی چهاربعدی شامل «شایستگی های فنی دیجیتال»، «شایستگی های شناختی و حل مسئله»، «شایستگی های کارآفرینانه و اقتصادی» و «شایستگی های ارتباطی و حرفه ای» طراحی شد. این الگو تاکید دارد که برنامه درسی باید از ساختار محتوامحور به ساختار شایستگی محور و پروژه محور تغییر یابد و تعامل نظام مند با صنعت دیجیتال برقرار شود. نتایج پژوهش می تواند مبنای بازنگری سیاست های برنامه ریزی درسی در هنرستان های گرافیک و همسو سازی آن ها با اقتصاد خلاق و بازار کار دیجیتال باشد.واژگان کلیدی برنامه درسی مهارت محور بازارکار دیجیتال گرافیک هنرستان شایستگی حرفه ای اقتصاد خلاق آموزش فنی وحرفه ای طراحی دیجیتال کارآفرینی هنری یادگیری پروژه محور