مداخله به موقع مربی تربیتی: کلید پیشگیری از رفتارهای پرخطر در مدارس

نهاد آموزش و پرورش در کنار انتقال دانش و اطلاعات، عهده دار مسئولیتی خطیر در قبال پرورش نسلی سالم، متعهد و توانمند است. در این میان، دوره نوجوانی و جوانی که مقارن با تحصیل در مقاطع حساس مدرسه است، به دلیل ویژگی های رشدی خاص خود از قبیل هویت یابی، احساس استقلال طلبی، هیجان خواهی و تاثیرپذیری شدید از گروه همسالان، دوره ای سرنوشت ساز و در عین حال آسیب پذیر محسوب می شود. در این بستر حساس، بروز رفتارهای پرخطری همچون گرایش به دخانیات، مواد مخدر، خشونت، فرار از مدرسه و یا انزوای اجتماعی، زنگ خطری برای نظام تربیتی هر کشوری به شمار می رود که نه تنها آینده فردی دانش آموز را تهدید می کند، بلکه سلامت روانی و اجتماعی کل جامعه را نیز به مخاطره می اندازد. از این رو، ضرورت توجه به راهکارهایی که بتواند پیش از تثبیت این الگوهای رفتاری مخرب، نسبت به شناسایی و هدایت دانش آموزان اقدام کند، بیش از پیش احساس می شود. در این میان، مربی تربیتی به عنوان عنصری کلیدی و تاثیرگذار در فضای مدرسه، نقشی بی بدیل در تشخیص زودهنگام نشانه های هشداردهنده و مداخله به موقع ایفا می کند. حضور مستمر و تعامل نزدیک مربی با دانش آموزان این امکان را فراهم می سازد که تغییرات خلقی، افت تحصیلی ناگهانی، گوشه گیری و یا تغییر در دوستان و رفتارهای اجتماعی دانش آموز را به عنوان نشانه هایی از یک بحران درونی یا تاثیرپذیری از محیطی ناسالم شناسایی کند. مداخله به موقع، صرفا به معنای برخورد انضباطی یا سرکوبگرانه نیست، بلکه مجموعه ای از اقدامات حمایتی، راهنمایی، مشاوره و ایجاد فضای امن گفتگو برای تخلیه هیجانات و اصلاح نگرش ها را در بر می گیرد. این رویکرد پیشگیرانه، با ایجاد پیوندی عاطفی و اعتماد متقابل میان مربی و دانش آموز، بستر را برای تاثیرگذاری تربیتی عمیق تر هموار کرده و از تبدیل یک لغزش زودگذر به یک رفتار پرخطر پایدار جلوگیری می کند. بنابراین، بررسی ابعاد و سازوکارهای این مداخله کلیدی، مساله ای اساسی در پژوهش های تربیتی معاصر است.

کلیدواژه ها:

مداخله به موقع ، مربی تربیتی ، رفتارهای پرخطر ، پیشگیری ، مدارس