نقش معاون آموزشی درشناسایی دانش آموزان دارای افت تحصیلی وارائه راهکارهای جبرانی

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش معاون آموزشی در شناسایی دانش آموزان دارای افت تحصیلی و ارائه راهکارهای جبرانی انجام شده است. افت تحصیلی یکی از چالش های اساسی نظام های آموزشی است که نه تنها هدررفت سرمایه های انسانی و مالی را به دنبال دارد، بلکه پیامدهای روانی-اجتماعی ناگواری برای دانش آموزان و خانواده های آنان ایجاد می کند. در این میان، معاون آموزشی به عنوان عضوی کلیدی از تیم مدیریت مدرسه، می تواند نقش تعیین کننده ای در شناسایی زودهنگام دانش آموزان در معرض خطر افت تحصیلی و طراحی و اجرای برنامه های جبرانی ایفا کند. این مطالعه با رویکرد کیفی و به روش پدیدارشناختی توصیفی انجام شده است. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۲۲ نفر از معاونان آموزشی مجرب مدارس متوسطه شهر رشت گردآوری و با استفاده از روش تحلیل مضمون مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته های پژوهش در سه بخش اصلی شامل فرآیند شناسایی دانش آموزان دارای افت تحصیلی، راهکارهای جبرانی، و موانع و چالش های پیش رو دسته بندی شد. در حوزه شناسایی، مولفه هایی مانند تحلیل مستمر نمرات و کارنامه ها، مشاهده رفتارهای دانش آموز در کلاس و مدرسه، ارتباط مستمر با معلمان و دبیران، و بررسی وضعیت خانوادگی و اجتماعی دانش آموزان به عنوان مهمترین شاخص های تشخیصی شناسایی شدند. در حوزه راهکارهای جبرانی، اقداماتی از قبیل برگزاری کلاس های تقویتی و جبرانی، برنامه ریزی برای آموزش فردی و گروهی، هماهنگی با معلمان برای ارائه تکالیف و محتوای مناسب، مشاوره تحصیلی انفرادی و گروهی، و ایجاد ارتباط موثر با اولیا برای پیگیری وضعیت تحصیلی دانش آموزان به عنوان موثرترین مداخلات معرفی شدند. همچنین مهمترین موانع و چالش ها شامل کمبود زمان و نیروی انسانی، تراکم بالای دانش آموزان، ضعف همکاری برخی معلمان و اولیا، و نبود برنامه های مدون و منظم شناسایی شدند. نتایج پژوهش تاکید می کند که معاون آموزشی می تواند با ایفای نقش تسهیل گر، هماهنگ کننده و نظارت گر، ضمن شناسایی به موقع دانش آموزان در معرض افت تحصیلی، بستر مناسبی برای اجرای راهکارهای جبرانی موثر فراهم آورد. طراحی نظام منظم پایش تحصیلی، تشکیل پرونده پایش برای دانش آموزان در معرض خطر، و ایجاد شبکه همکاری میان معلمان، مشاور و والدین از مهمترین پیشنهادهای این پژوهش است.

کلیدواژه ها:

معاون آموزشی ، افت تحصیلی ، شناسایی دانش آموزان ، راهکارهای جبرانی ، مداخلات آموزشی ، مدیریت مدرسه ، پیشگیری از افت تحصیلی ، پژوهش کیفی