کاربرد هوش مصنوعی در تحلیل داده های جمعیتی

تحلیل داده های جمعیتی یکی از ارکان اساسی برنامه ریزی توسعه، سیاست گذاری اجتماعی، مدیریت منابع و پیش بینی تحولات آینده جوامع است. در دهه های اخیر، رشد نمایی حجم داده های ثبتی، سرشماری ها، داده های مکانی و داده های حاصل از شبکه های اجتماعی، نیاز به روش های پیشرفته تری برای استخراج الگوهای پنهان را آشکار ساخته است. هوش مصنوعی با بهره گیری از الگوریتم های یادگیری ماشین، یادگیری عمیق، پردازش زبان طبیعی و تحلیل شبکه های پیچیده، توانسته است افق های نوینی در تحلیل داده های جمعیتی بگشاید. این پژوهش با رویکردی توصیفی-تحلیلی به بررسی کاربردهای هوش مصنوعی در پیش بینی رشد جمعیت، تحلیل مهاجرت، مدل سازی ساختار سنی، ارزیابی نابرابری های منطقه ای، پیش بینی بار تکفل و تحلیل پویایی های شهری می پردازد. روش تحقیق مبتنی بر مرور نظام مند ادبیات علمی، تحلیل مطالعات موردی بین المللی و تبیین چارچوب مفهومی کاربرد الگوریتم های هوش مصنوعی در داده های جمعیتی است. یافته ها نشان می دهد که مدل های مبتنی بر شبکه های عصبی عمیق و الگوریتم های جنگل تصادفی دقت پیش بینی را به طور معناداری نسبت به روش های کلاسیک جمعیت شناسی افزایش داده اند. با این حال، چالش هایی همچون سوگیری داده ها، مسائل اخلاقی، محرمانگی اطلاعات و تفسیرپذیری مدل ها همچنان پابرجاست. در نهایت، پژوهش حاضر بر ضرورت توسعه چارچوب های بومی، تقویت زیرساخت های داده ای و تدوین دستورالعمل های اخلاقی برای بهره گیری مسئولانه از هوش مصنوعی در تحلیل داده های جمعیتی تاکید می کند.واژگان کلیدی: هوش مصنوعی یادگیری ماشین تحلیل داده های جمعیتی پیش بینی جمعیت مهاجرت مدل سازی جمعیتی کلان داده سیاست گذاری اجتماعی