تاثیر مدیریت کلاس درس مبتنی بر توجه مثبت بر کاهش رفتارهای چالش برانگیز در دانش آموزان

رفتارهای چالش برانگیز (Challenging Behaviors) در محیط های آموزشی، از جمله چالش های اصلی پیش روی مربیان و نظام های آموزشی در سراسر جهان است. این رفتارها نه تنها عملکرد تحصیلی دانش آموز عامل را مختل می کنند، بلکه جو یادگیری سایر همکلاسی ها و اثربخشی کلی کلاس درس را نیز به شدت تحت تاثیر قرار می دهند. رویکردهای سنتی مدیریت کلاس که عمدتا بر تنبیه، سرزنش و واکنش های پس از وقوع رفتار ناخواسته متمرکز هستند، اغلب در کاهش بلندمدت این رفتارها ناکام مانده و ممکن است روابط معلم-دانش آموز و خودانگاره دانش آموز را تضعیف کنند. در مقابل، رویکردهای مبتنی بر تقویت مثبت و توجه سازنده، چارچوبی پیشگیرانه و اصلاحی ارائه می دهند. این پژوهش مروری با هدف بررسی نظام مند ادبیات و شواهد تجربی موجود در خصوص اثربخشی مدیریت کلاس درس مبتنی بر “توجه مثبت” (Positive Attention) بر کاهش بروز رفتارهای چالش برانگیز در دانش آموزان در مقاطع مختلف تحصیلی تدوین شده است. یافته های این مرور نشان می دهند که تخصیص عمدی و سازگارانه توجه معلم به رفتارهای مطلوب و نادیده گرفتن هدفمند رفتارهای ناخواسته (که از طریق آن توجه منفی حذف می شود)، یک استراتژی قدرتمند و مبتنی بر اصول یادگیری تقویت (Reinforcement Theory ) است. این راهکار نه تنها فراوانی رفتارهای منفی را کاهش می دهد، بلکه به طور همزمان، فراوانی رفتارهای اجتماعی-عاطفی و تحصیلی مطلوب را افزایش می دهد، روابط بین فردی را بهبود می بخشد و محیطی حمایتی تر در کلاس ایجاد می کند.

کلیدواژه ها:

مدیریت کلاس درس ، توجه مثبت ، رفتارهای چالش برانگیز ، تقویت مثبت ، آموزش ، روانشناسی تربیتی.