اهمیت ایجاد خلاقیت و نوآوری به منظور تفهیم بهتر درس فیزیک به دانش آموزان

نقش دبیر فیزیک در نظام آموزشی معاصر فراتر از انتقال مفاهیم و فرمول هاست و بیش از هر زمان دیگر به پرورش خلاقیت علمی، تفکر انتقادی و توان حل مسئله دانش آموزان گره خورده است. فیزیک به عنوان دانشی مبتنی بر مشاهده، آزمایش، مدل سازی و استدلال، بستری مناسب برای رشد خلاقیت علمی فراهم می کند؛ با این حال، تحقق این ظرفیت نیازمند رویکردهای آموزشی هدفمند و نقش آفرینی فعال دبیر در طراحی و هدایت فرایند یاددهی–یادگیری است.برای یک بازه ی زمانی طولانی، کتب فیزیک دبیرستان، ناگویا، انتزاعی و با ترجمه های ناهمگن نگارش شده بود. دبیران فیزیک به شیوه سخنرانی این کتب را آموزش می دادند درگیر شدن دانش آموزان با مطالب، بسیار ناچیز بود. دانش آموزی را زرنگ می دانستند که به ضرب خواندن زیاد (به اصطلاح خرخوانی) حفظ کردن و تکرار مستمر، مطالب را در ذهن خود جای می داد. او دانشی را در مغز خسته خود انبار می کرد که درک درستی از آن نداشت.خوشبختانه چند سالی است که متن و ویرایش کتب فیزیک دبیرستان به لطف خدا و اهل فن، کاربردی تر و مفهومی تر گردیده است. ولی به نظر می رسد که برای درگیر ساختن محصلین با مفاهیم و آزمایشات مرتبط، هنوز کارهای زیادی باقی مانده است. با شیوه های بسیار ساده و روان که از هم یاری خود محصلین، سرچشمه می گیرد می توان فیزیک را عمیق (با تمام سطوح یادگیری) به آنها آموزش داد و محصلین هم به هنگام یادگیری، احساس خوشایند و راحتی داشته باشند. در این رویکرد عملی، از هم یاری محصلین در به دست آوردن درک درستی از جزئیات و از همکاری آنها با دبیر در مواقع معین، به خوبی بهره جویی می شود. در ضمن برخلاف انتظار همگان، محصلین نیازی به پیش خوانی درس نخواهند داشت. زیرا روخوانی آنها از متن کتاب، اغلب موجب آشفتگی ذهنشان می شود که علاوه بر استرس و فشار روحی، جذابیت و گیرایی مطالب را در کلاس کاهش می دهد. در صورتی که پس از گرفتن درس، وقتی به سراغ کتاب خود می روند با پیش زمینه ای که در کلاس پیدا کرده اند از هم خوانی بین متن و یافته های خود احساس لذت و امنیت خاطر می کنند.

کلیدواژه ها:

خلاقیت و نوآوری ، درس فیزیک ، دانش آموزان ، نظام آموزشی ، معلم ، آموزش و پرورش ، مدل ستزی.