تاویل گرایی در تفسیر قرآن

این مقاله به بررسی جامع و تحلیلی تاویل گرایی در تفسیر قرآن می پردازد و می کوشد جایگاه تاویل را در تاریخ تفسیر قرآن کریم از منظر مفهومی روش شناختی و معرفت شناختی تبیین کند تاویل به عنوان یکی از مهم ترین مفاهیم علوم قرآنی همواره محل گفت وگو میان مفسران متکلمان و فلاسفه اسلامی بوده است از یک سو تاویل به مثابه ابزاری برای فهم لایه های عمیق تر معنا در آیات قرآن مطرح شده و از سوی دیگر نگرانی هایی درباره افراط در تاویل و دور شدن از ظاهر نص پدید آمده است در این نوشتار با تکیه بر منابع معتبر تفسیری و کلامی دیدگاه های موافق و مخالف تاویل گرایی بررسی شده و تلاش شده است چارچوبی متعادل برای فهم نقش تاویل در تفسیر قرآن ارائه شود نتیجه پژوهش نشان می دهد که تاویل در صورتی که بر ضوابط معتبر علمی و قرآنی استوار باشد نه تنها تهدیدی برای فهم متن مقدس نیست بلکه می تواند راهگشای درک ژرف تر پیام الهی در مواجهه با تحولات فکری و اجتماعی باشد

کلیدواژه ها:

تاویل ، تاویل گرایی ، تفسیر قرآن ، ، قرآن کریم ، ظاهر و باطن ، محکم و متشابه هرمنوتیک اسلامی ، باطن آیات معنای لایه ای ، تاویل عرفانی تاویل فلسفی