آموزش مبتنی بر مسئله در عصر دیجیتال؛ الگویی برای تربیت دانش آموز پژوهشگر

پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش و کارکردهای رویکرد آموزش مبتنی بر مسئله (Problem-Based Learning) در عصر دیجیتال و ارائه آن به عنوان الگویی موثر برای تربیت دانش آموزان پژوهشگر انجام شده است. تحولات سریع فناوری و پیچیدگی های عصر دیجیتال، نظام های آموزشی را با چالش های بی سابقه ای در زمینه آماده سازی فراگیران برای مواجهه با مسائل نامعین و ایفای نقش موثر در جامعه مواجه ساخته است. روش های سنتی آموزش که مبتنی بر انتقال یک طرفه اطلاعات هستند، دیگر پاسخگوی نیازهای عصر حاضر نبوده و ضرورت توجه به رویکردهای دانش آموز محور و مبتنی بر کاوشگری را دوچندان کرده است. در این مقاله، با استفاده از روش مرور سیستماتیک و تحلیل اسنادی، یافته های پژوهش های مرتبط با آموزش مبتنی بر مسئله در بستر دیجیتال طی سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ بررسی شده است. یافته ها حاکی از آن است که ادغام فناوری های دیجیتال با رویکرد مسئله محور، نه تنها موجب تقویت مهارت های تفکر انتقادی، حل مسئله، همکاری و خلاقیت در دانش آموزان می شود، بلکه بستری پویا برای پرورش روحیه پرسشگری و پژوهشگری آنان فراهم می آورد. همچنین، یافته ها نشان می دهد که مدل های ترکیبی و برخط آموزش مبتنی بر مسئله، اثربخشی بیشتری نسبت به مدل های سنتی دارند. در پایان، چالش های پیش روی اجرای این رویکرد در نظام آموزشی ایران تحلیل و راهکارهایی عملی برای پیاده سازی موثر آن در مدارس ارائه شده است. نتیجه گیری مقاله بر این اصل استوار است که آموزش مبتنی بر مسئله در عصر دیجیتال، فراتر از یک روش تدریس صرف، یک فلسفه آموزشی تمام عیار برای تربیت نسلی پژوهشگر، خلاق و مسئولیت پذیر است.

کلیدواژه ها:

آموزش مبتنی بر مسئله ، عصر دیجیتال ، دانش آموز پژوهشگر ، مهارت های قرن بیست و یکم ، فناوری آموزشی ، یادگیری ترکیبی.