تحلیل نظری نقش معاون پرورشی در تقویت سرمایه اجتماعی و فرهنگ همدلی در محیط مدرسه

چکیدهنقش معاون پرورشی در نظام آموزشی ایران همواره با رسالت تربیت دینی و اخلاقی دانش آموزان پیوند خورده است، اما در دهه های اخیر، این نقش ابعاد تازه تری یافته که از جمله مهم ترین آنها می توان به ظرفیت سازی برای تقویت سرمایه اجتماعی در مدرسه اشاره کرد. مدرسه به عنوان نخستین نهاد رسمی اجتماعی سازی، می تواند بستری برای شکل گیری اعتماد، همکاری و مشارکت جمعی باشد و معاون پرورشی به دلیل جایگاه ویژه خود در ساختار مدرسه، نقشی کلیدی در این فرآیند ایفا می کند. سرمایه اجتماعی در مدرسه شامل شبکه های روابط مبتنی بر اعتماد، هنجارهای همیاری و احساس تعلق جمعی است که توسط کنشگران آموزشی بازتولید می شود. در این میان، معاون پرورشی با طراحی برنامه های مشارکتی و ارتباط چهره به چهره با دانش آموزان، می تواند زمینه ساز انباشت این نوع سرمایه ارزشمند شود.از سوی دیگر، فرهنگ همدلی به عنوان یکی از مولفه های اساسی سرمایه اجتماعی، نیازمند تقویت مستمر در فضای مدرسه است و معاون پرورشی در این زمینه از ظرفیت های بی بدیلی برخوردار است. ایجاد موقعیت هایی برای گفتگوی بینافردی، برگزاری آیین های جمعی و مراسم مدرسه ای، و الگوسازی رفتارهای همدلانه از جمله راهبردهایی هستند که این معاون می تواند برای نهادینه سازی فرهنگ همدلی به کار گیرد. این مقاله با رویکردی نظری و تحلیلی، نقش معاون پرورشی را در پیوند میان سرمایه اجتماعی و فرهنگ همدلی در محیط مدرسه بررسی می کند و نشان می دهد که این دو مفهوم درهم تنیده، نیازمند کنشگری فعال و آگاهانه این نهاد آموزشی هستند. نتایج این تحلیل بر اهمیت بازتعریف نقش معاون پرورشی از یک مجری صرف برنامه های از پیش تعیین شده به یک تسهیلگر اجتماعی و فرهنگی تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

معاون پرورشی ، سرمایه اجتماعی ، فرهنگ همدلی ، محیط مدرسه