تاثیر مدیریت هیجانات معلم بر کنترل تنش ها و تعارضات کلاسی

مدیریت هیجانات معلم یکی از مولفه های حیاتی در فرآیند آموزشی است که می تواند تاثیر قابل توجهی بر کنترل تنش ها و تعارضات کلاسی داشته باشد. کلاس های درس، به ویژه در مدارس متوسطه، محیطی پویا و گاه پرتنش هستند که دانش آموزان با رفتارهای متفاوت، نیازهای متنوع و فشارهای اجتماعی مواجه می شوند. در این شرایط، توانایی معلم در شناسایی، تنظیم و مدیریت هیجانات خود، نقش کلیدی در حفظ آرامش محیط آموزشی، ارتقای تعامل مثبت و کاهش تعارضات دارد. پژوهش های روان شناختی و تربیتی نشان می دهند که معلمانی که مهارت های مدیریت هیجانی بالاتری دارند، قادرند محیطی امن، حمایتگر و انگیزشی برای یادگیری دانش آموزان ایجاد کنند و از بروز نزاع، بی انضباطی و اختلال در کلاس جلوگیری نمایند. هدف پژوهش حاضر، بررسی تاثیر مدیریت هیجانات معلم بر کنترل تنش ها و تعارضات کلاسی در مدارس پسرانه شهرستان لالی استان خوزستان است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی–همبستگی طراحی شد تا رابطه بین مهارت های هیجانی معلم و میزان تنش و تعارض در کلاس درس شناسایی شود. جامعه آماری شامل کلیه معلمان و دانش آموزان مدارس متوسطه پسرانه شهرستان لالی به تعداد ۱۰۰ نفر بود و نمونه به صورت سرشماری انتخاب شد. ابزار جمع آوری داده ها شامل پرسش نامه مدیریت هیجانات معلم و مقیاس تعارض و تنش کلاسی بود که از پایایی و روایی مناسبی برخوردار بودند. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS و از طریق تحلیل های آمار توصیفی، همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه تحلیل شدند. نتایج پژوهش نشان داد که مدیریت هیجانات معلم تاثیر معناداری و منفی بر تنش ها و تعارضات کلاسی دارد؛ به گونه ای که هرچه توانایی معلم در کنترل و تنظیم هیجانات خود بالاتر باشد، میزان رفتارهای پرتنش و تعارض آمیز در کلاس کاهش می یابد. مولفه هایی مانند کنترل خشم، آرامش در مواجهه با رفتارهای ناهنجار، ابراز احساسات به صورت سازنده و انعطاف پذیری هیجانی، بیشترین نقش را در پیش بینی کاهش تنش ها و تعارضات کلاسی داشتند. این یافته ها نشان می دهد که توانایی هیجانی معلم نه تنها بر رفتارهای دانش آموزان اثر مستقیم دارد، بلکه از طریق ایجاد محیط مثبت، حمایتگر و منظم، نقش غیرمستقیم مهمی در کنترل اختلالات و ارتقای کیفیت آموزش ایفا می کند. پژوهش حاضر تاکید می کند که توسعه مهارت های مدیریت هیجانات در معلمان می تواند به کاهش تنش های کلاسی، افزایش رضایت شغلی معلم و بهبود تعاملات اجتماعی–تحصیلی دانش آموزان منجر شود. این یافته ها با نظریه های مدیریت هیجانات و روان شناسی اجتماعی (Salovey & Mayer, ۱۹۹۰; Gross, ۱۹۹۸) همسو هستند که نشان می دهند تنظیم هیجانات، توانایی کنترل رفتارها و ایجاد محیط یادگیری مثبت را افزایش می دهد. در نتیجه، توجه ویژه به آموزش مهارت های مدیریت هیجانات به معلمان، تدوین برنامه های حمایتی روان شناختی و ارتقای کیفیت تعاملات معلم–دانش آموز، به عنوان راهبردهای موثر در کاهش تنش ها و تعارضات کلاسی پیشنهاد می شود. این پژوهش می تواند راهنمایی کاربردی برای مدیران مدارس، مشاوران تربیتی و سیاست گذاران آموزشی در طراحی برنامه های آموزشی–رفتاری باشد و خلا مطالعاتی مرتبط با مدیریت هیجانات معلمان در مناطق کم برخوردار مانند شهرستان لالی را پر کند.

کلیدواژه ها:

مدیریت هیجانات معلم ، تنش کلاسی ، تعارض کلاسی ، مهارت های هیجانی ، مدارس پسرانه