پیش بینی خلاقیت دانش آموزان ابتدایی بر اساس مدیریت کلاس معلمان و فضای اخلاقی مدرسه

در دنیای پرشتاب و متغیر امروز، پرورش خلاقیت در میان دانش آموزان به ویژه در مقطع ابتدایی از اولویت های بنیادین نظام های آموزشی به شمار می آید، زیرا این مقطع سنگ بنای رشد فکری، عاطفی و اجتماعی آینده سازان جامعه است. هدف پژوهش حاضر، بررسی و پیش بینی میزان خلاقیت دانش آموزان ابتدایی بر اساس دو مولفه کلیدی یعنی مدیریت کلاس معلمان و فضای اخلاقی مدرسه است. خلاقیت به عنوان توانایی تولید ایده های نو و اصیل در جهت حل مسائل، مستلزم وجود محیطی حمایتی و ساختار آموزشی منعطف است که معلم در آن نقش محوری دارد.در این پژوهش فرض بر آن است که سبک و شیوه مدیریت کلاس معلمان می تواند با ایجاد نظم در عین انعطاف پذیری، زمینه بروز تفکر واگرا و خلاق را در دانش آموزان تقویت کند. همچنین، فضای اخلاقی مدرسه که شامل عدالت، احترام متقابل، مسئولیت پذیری و همدلی میان اعضای مدرسه است نقش میانجی مهمی در شکوفایی استعدادهای خلاق ایفا می کند. در محیط هایی که ارزش های اخلاقی نهادینه شده و تعاملات انسانی بر پایه اعتماد و احترام متقابل شکل گرفته است، دانش آموزان احساس امنیت روانی بیشتری کرده و تمایل به ابراز ایده های نو در آنان افزایش می یابد.روش پژوهش حاضر از نوع توصیفی همبستگی است و جامعه آماری شامل دانش آموزان مقطع ابتدایی و معلمان آنان در مدارس شهری می باشد. ابزارهای گردآوری داده شامل پرسشنامه استاندارد خلاقیت تورنس، مقیاس مدیریت کلاس معلمان و شاخص فضای اخلاقی مدرسه است. داده ها پس از گردآوری با استفاده از تحلیل رگرسیون چندگانه مورد بررسی قرار گرفتند. یافته های پژوهش نشان داد که میان مدیریت اثربخش کلاس و خلاقیت دانش آموزان رابطه مثبت و معناداری وجود دارد؛ به گونه ای که معلمانی که از روش های مشارکتی، انعطاف پذیر و مبتنی بر تعامل استفاده می کنند، زمینه رشد خلاقیت را بیش از سایرین فراهم می سازند. همچنین نتایج حاکی از آن بود که فضای اخلاقی مدرسه به طور مستقیم و غیرمستقیم از طریق مدیریت کلاس، بر خلاقیت تاثیرگذار است.به طور کلی، نتایج این مطالعه بر اهمیت مدیریت انسانی و اخلاق محور در کلاس درس تاکید دارد. در چنین محیط هایی، احساس عدالت، اعتماد و حمایت عاطفی به گونه ای در روابط مدرسه جریان می یابد که خلاقیت نه تنها تشویق، بلکه به عنوان بخشی از فرهنگ یادگیری نهادینه می شود. این یافته ها برای مدیران مدارس و سیاست گذاران آموزشی حائز اهمیت است، زیرا نشان می دهد که ارتقای مهارت های مدیریتی معلمان و تقویت فضای اخلاقی در مدارس می تواند به عنوان راهبردی کارآمد برای پرورش خلاقیت و تفکر نوآورانه در نسل آینده به کار رود.

کلیدواژه ها:

خلاقیت ، مدیریت کلاس ، فضای اخلاقی مدرسه ، دانش آموزان ابتدایی ، نوآوری آموزشی