آموزش مهارت های حل تعارض: کلیدی برای کاهش خشونت در کلاس درس

تحصیل در محیط های آموزشی همواره به عنوان بستری برای رشد فکری و اجتماعی دانش آموزان مورد تاکید بوده است اما امروزه پدیده ای نگران کننده این فضاهای یادگیری را تحت تاثیر قرار داده است خشونت در کلاس درس به اشکال مختلف از آزارهای کلامی و روانی تا درگیری های فیزیکی تظاهر می یابد و آرامش و امنیت لازم برای فرآیند تعلیم و تربیت را مخدوش می سازد این معضل نه تنها بر سلامت روانی و عاطفی دانش آموزان تاثیرات منفی بر جای می گذارد بلکه می تواند به افت تحصیلی کاهش حس تعلق به مدرسه و تداوم چرخه خشونت در سطوح گسترده تر اجتماعی بیانجامد ریشه های این خشونت ها اغلب در ناتوانی افراد در مدیریت اختلاف نظرها و تعارض های اجتناب ناپذیر در تعاملات اجتماعی نهفته است دانش آموزان بدون برخورداری از ابزارهای لازم برای حل مسالمت آمیز اختلافات به واکنش های تکان شده و پرخاشگرانه روی می آورند از این رو ضرورت طراحی و اجرای برنامه های مداخله ای نظام مند و موثر بیش از پیش احساس می شود در این میان آموزش مهارت های حل تعارض به عنوان یک راهبرد اساسی و پیشگیرانه مطرح می گردد این آموزش ها با هدف تجهیز دانش آموزان به توانایی هایی مانند شناخت دقیق تعارض کنترل هیجانات منفی گوش دادن فعال تفکر خلاقانه و مذاکره برای یافتن راه حل های برد برد طراحی می شوند برنامه های مداخله ای موثر در این حوزه صرفا به انتقال دانش نظاری بسنده نکرده و با استفاده از روش های فعال مانند نقش آفرینی بحث گروهی و تحلیل موردی این مهارت ها را در موقعیت های شبیه سازی شده و واقعی تمرین می کنند چنین مداخلاتی به دانش آموزان می آموزد که تعارض را نه به عنوان یک تهدید که فرصتی برای درک متقابل و رشد ارتباطات سازنده ببینند بنابراین با تقویت این مهارت های زندگی می توان انتظار داشت که فضای کلاس درس از حالت قلمرویی برای رویارویی و تنش به محیطی امن و هم کارانه تبدیل شود جایی که انرژی دانش آموزان به جای تخریب و مقابله معطوف به یادگیری مشارکت و پیشرفت جمعی می گردد این امر لزوم توجه جدی نظام های آموزشی به ادغام آموزش مهارت های حل تعارض در برنامه های درسی و فعالیت های فوق برنامه را آشکار می سازد تا از این رهگذر گامی اساسی در جهت کاهش خشونت و ارتقای فرهنگ گفت وگو و مدارا برداشته شود.

کلیدواژه ها:

خشونت مدرسه ، مهارت های حل تعارض ، برنامه مداخله ای ، امنیت آموزشی ، فرهنگ گفت وگو