نقش مربی تربیتی در مدرسه: راهکاری برای مداخله به موقع و پیشگیری از آسیب های اجتماعی نوجوانان

دوران نوجوانی به عنوان مرحله ای حساس و متحول در زندگی افراد شناخته می شود که در آن فرد در مسیر شکل گیری هویت استقلال و پذیرش نقش های اجتماعی جدید قرار می گیرد این گذار پیچیده همراه با تغییرات جسمانی شناختی و عاطفی گسترده نوجوان را در معرض انواع فشارها و تعارضات درونی و بیرونی قرار می دهد محیط مدرسه به عنوان کانونی که ساعات زیادی از زندگی نوجوان در آن سپری می شود نه تنها محل آموزش رسمی که عرصه ای مهم برای رشد اجتماعی و شخصیتی اوست با این حال این محیط خود می تواند تحت تاثیر مسائل و نابسامانی های گسترده تر اجتماعی قرار گیرد و بازتابی از چالش هایی باشد که نوجوان در خانواده و جامعه با آن روبه روست نشانه هایی مانند انزوای اجتماعی پرخاشگری بی تفاوتی نسبت به قوانین افت ناگهانی تحصیلی و بی انگیزگی می تواند زنگ خطری برای گرایش به سمت رفتارهای پرخطر و آسیب های اجتماعی عمیق تر باشد در این میان نظام آموزشی سنتی که اغلب بر محور انتقال دانش و مدیریت انضباطی متمرکز است به تنهایی از ظرفیت و زمان لازم برای ردیابی شناسایی و مداخله تخصصی در این نشانه های هشداردهنده برخوردار نیست این خلا حمایتی می تواند به از دست رفتن فرصت های طلایی برای پیشگیری و هدایت به موقع بینجامد و مسیر نوجوان را به سمت عواقب جدی تری مانند اعتیاد خشونت افسردگی یا ترک تحصیل سوق دهد از این رو وجود یک متخصص تمام وقت با نقش مربی تربیتی در مدرسه نه به عنوان یک مقام انتظامی که به عنوان یک تسهیلگر مراقب و راهنمای آگاه به یک ضرورت انکارناپذیر تبدیل می شود مربی تربیتی با برخورداری از دانش روانشناختی و مهارت ارتباطی موثر می تواند با ایجاد رابطه ای مبتنی بر اعتماد به شنیدن دغدغه های نوجوان بپردازد و بدون قضاوت نشانه های آسیب را در مراحل اولیه و اغلب پنهان شناسایی کند این نقش امکان مداخله ای زودهنگام و هدفمند را فراهم می آورد مداخله ای که می تواند شامل مشاوره فردی ارتباط با خانواده جهت دهی به گروه همسالان و ارجاع به خدمات تخصصی بیرونی باشد حضور مستمر و فعال چنین مربی ای در بافت روزمره مدرسه سبب ایجاد شبکه ایمنی روانی-اجتماعی می گردد که از یک سو با توانمندسازی نوجوان در مقابله با چالش ها از سوی دیگر با ایجاد تغییرات مثبت در محیط مدرسه به عنوان یک سیستم در پیشگیری از گسترش و تعمیق آسیب های اجتماعی نقش خود را ایفا می نماید.

کلیدواژه ها:

مربی تربیتی ، مداخله به موقع ، پیشگیری ، آسیب های اجتماعی ، نوجوانان