راهبردهای موفق برنامه ریزی زمانی جهت افزایش اثربخشی فعالیت های کلاس درس در یادگیری مشارکتی

در نظام های آموزشی معاصر که بر فراگیرمحوری و تعاملات سازنده تاکید می ورزند یادگیری مشارکتی به عنوان یک رویکرد ضروری و اثربخش مورد توجه قرار گرفته است این شیوه که بر پایه همکاری تبادل نظر و مسئولیت پذیری مشترک دانش آموزان برای دستیابی به اهداف یادگیری استوار است می تواند منجر به تعمیق درک توسعه مهارت های اجتماعی و تقویت انگیزش درونی شود با این حال یکی از چالش های پیش روی معلمان در اجرای اثربخش این روش مدیریت بهینه زمان اختصاص یافته به فعالیت های کلاسی است فقدان برنامه ریزی زمانی دقیق و هوشمندانه اغلب منجر به ناتمام ماندن فعالیت ها سردرگمی اعضای گروه کاهش تعامل معنادار و در نهایت نارضایتی معلم و دانش آموز می گردد زمانی که زمان به شکل نامناسبی بین مراحل مختلف فعالیت از جمله توضیح دستورالعمل تشکیل گروه کار مشارکتی و ارائه نتایج توزیع شود ماهیت اصلی یادگیری مشارکتی که همان تعمیق فرآیندهای شناختی و اجتماعی است تحت الشعاع فشار زمانی قرار گرفته و به سطحی شدن تعاملات می انجامد از سوی دیگر زمان بندی بسیار انعطاف ناپذیر نیز ممکن است فرصت کاوش و گفت وگوی عمیق را از گروه ها بگیرد بنابراین مساله اصلی طراحی و اجرای راهبردهای هوشمندانه برنامه ریزی زمانی است که بتواند هماهنگی لازم بین ساختار زمانی کلاس و اهداف پیچیده یادگیری مشارکتی ایجاد کند چنین راهبردهایی باید قادر باشند زمان را به گونه ای تخصیص دهند که فضایی برای تفکر فردی آماده سازی ذهنی کار گروهی متمرکز و بازخورد جمعی فراهم آید و در عین حال انعطاف لازم برای تطابق با سرعت و سبک یادگیری گروه های مختلف نیز در نظر گرفته شود این امر مستلزم دوری از نگرش خطی و ثابت به زمان کلاس و حرکت به سمت درکی پویا و اقتضایی است که در آن زمان به عنوان یک منبع ارزشمند و قابل مدیریت در خدمت تسهیل تعاملات غنی و دستاوردهای یادگیری عمیق قرار می گیرد پرداختن به این مقوله و ارائه راهکارهای عملی برای برنامه ریزی زمانی نه تنها بهره وری جلسات آموزشی را افزایش می دهد بلکه زمینه را برای تحقق کامل ظرفیت های یادگیری مشارکتی و تبدیل کلاس درس به محیطی پویا و اثرگذار فراهم می سازد.

کلیدواژه ها:

برنامه ریزی زمانی ، یادگیری مشارکتی ، اثربخشی کلاسی ، مدیریت زمان ، تعامل گروهی