نقش هم افزایی سواد رسانه ای و تفکر انتقادی در کاهش یادگیری سطحی دانش آموزان در عصر هوش مصنوعی

گسترش فناوری های مبتنی بر هوش مصنوعی و دسترسی بی سابقه به اطلاعات دیجیتال، الگوهای یادگیری دانش آموزان را به طور بنیادین دگرگون ساخته است. در این شرایط، خطر گسترش «یادگیری سطحی» که با حفظ طوطی وار، اتکای صرف به پاسخ های آماده و فقدان درک عمیق همراه است بیش از پیش احساس می شود. مقاله حاضر با رویکردی تحلیلی–مفهومی، به بررسی نقش هم افزایی سواد رسانه ای و تفکر انتقادی در کاهش یادگیری سطحی دانش آموزان در عصر هوش مصنوعی می پردازد. سواد رسانه ای به عنوان توانایی دسترسی، تحلیل، ارزیابی و تولید پیام های رسانه ای، و تفکر انتقادی به عنوان مهارت تحلیل منطقی، استدلال و قضاوت آگاهانه، دو مولفه مکمل در مواجهه با جریان گسترده داده ها و محتوای تولیدشده توسط سامانه های هوشمند به شمار می آیند.یافته های نظری نشان می دهد که تقویت هم زمان این دو توانش، دانش آموزان را از مصرف کنندگان منفعل اطلاعات به تحلیل گران فعال تبدیل می کند و آنان را قادر می سازد اعتبار منابع، سوگیری های الگوریتمی و کیفیت پاسخ های تولیدشده توسط هوش مصنوعی را ارزیابی کنند. چنین رویکردی نه تنها به تعمیق یادگیری و ارتقای فهم مفهومی منجر می شود، بلکه استقلال فکری، خودتنظیمی و مسئولیت پذیری شناختی را نیز تقویت می کند. در مقابل، فقدان این مهارت ها می تواند وابستگی شناختی به فناوری و گسترش یادگیری سطحی را تشدید کند.