تاثیر آموزش مبتنی بر پروژه بر یادگیری پایدار

این مقاله به بررسی تاثیر بنیادین رویکرد آموزش مبتنی بر پروژه (Project-Based Learning - PBL) بر ارتقاء کیفیت و ماندگاری یادگیری در دانش آموزان، با تمرکز ویژه بر مفهوم یادگیری پایدار (Sustainable Learning)، می پردازد. یادگیری پایدار فراتر از کسب صرف دانش نظری است؛ این مفهوم به توانایی دانش آموز در به کارگیری آموخته ها در موقعیت های پیچیده و واقعی زندگی آتی، جهت حل مسائل آتی و مشارکت موثر در جامعه اشاره دارد. در نظام های آموزشی سنتی که بر انتقال اطلاعات و آزمون های کوتاه مدت متمرکز هستند، اغلب یادگیری سطحی و فراموشی سریع پس از ارزیابی رواج دارد. در مقابل، آموزش مبتنی بر پروژه، به عنوان یک الگوی فعال یادگیری، دانش آموزان را درگیر حل یک مسئله یا خلق یک محصول معنادار در طول یک دوره زمانی مشخص می کند. این فرایند، دانش را نه تنها در ذهن، بلکه در سطح مهارت های عملی و تفکر انتقادی نهادینه می سازد.روش شناسی رایج در پژوهش های مرتبط با PBL، اغلب بر مطالعات موردی، تحلیل کیفی نتایج پروژه ها، و مقایسه نتایج آزمون های پیش و پس از مداخله تمرکز دارد. نتایج پژوهش های داخلی در ایران نشان داده اند که استفاده از PBL منجر به افزایش معنادار در مهارت های حل مسئله، کار گروهی و عمق درک مفاهیم شده است، به خصوص در حوزه های STEM و علوم انسانی که نیازمند کاربرد عملی دانش هستند. با این حال، چالش هایی نظیر کمبود زمان، دشواری در ارزشیابی عادلانه و نیاز به بازنگری اساسی در برنامه های درسی سنتی همچنان پابرجا هستند. دلالت های آموزشی این یافته ها برای مدارس بسیار حائز اهمیت است؛ پذیرش PBL نیازمند تحولی پارادایمی از "تدریس برای آزمون" به "یادگیری برای زندگی" است. این رویکرد، معلمان را به تسهیل گرانی تبدیل می کند که دانش آموزان را در مسیر کشف هدایت می کنند، و به طور موازی، منجر به توسعه مهارت هایی مانند خلاقیت، انعطاف پذیری و توانایی یادگیری مادام العمر می شود که زیربنای یادگیری پایدار در قرن بیست و یکم محسوب می شوند. در مجموع، این مقاله استدلال می کند که PBL یکی از موثرترین چارچوب ها برای تحقق اهداف یادگیری پایدار در سطوح مختلف تحصیلی است.

کلیدواژه ها:

آموزش مبتنی بر پروژه ، یادگیری پایدار ، تعمیق یادگیری ، انگیزش دانش آموز ، طراحی آموزشی ، ارزشیابی کیفی ، مهارت های قرن بیست و یکم