پیوند ناگسستنی انگیزه، خلاقیت و یادگیری: بنیان های آموزش تحول آفرین

این مقاله به بررسی پیوند حیاتی و ناگسستنی میان انگیزه، خلاقیت و یادگیری در چارچوب آموزش تحول آفرین می پردازد. در عصر دانش بنیان، که نیازمند تولید دانش جدید، حل مسائل پیچیده و سازگاری سریع با تغییرات است، رویکردهای سنتی آموزشی که بر انتقال صرف اطلاعات تمرکز دارند، کارایی خود را از دست داده اند. مسئله اصلی مورد بحث این پژوهش، چرایی و چگونگی تقویت این سه مولفه کلیدی در فرآیند آموزش است به نحوی که یادگیری نه تنها عمیق و پایدار باشد، بلکه منجر به تولید راه حل های نوآورانه گردد. اهمیت این پژوهش در آن است که نشان می دهد بدون وجود انگیزه درونی قوی، تلاش برای یادگیری مبتنی بر حفظیات محکوم به فناست و خلاقیت نیز به عنوان فرآیند ترکیب دانش موجود برای خلق ایده های جدید، نیازمند زمینه مساعدی است که توسط انگیزه و یادگیری فعال فراهم می شود.رویکرد تحلیلی مقاله بر تلفیق مدل های شناختی و انگیزشی (نظریه خودتعیین گری دسی و رایان، نظریه جریان میهای چیکسنت میهای و نظریه سه عاملی رنسولی برای خلاقیت) استوار است. یافته های نظری حاکی از آن است که انگیزه درونی، که با احساس خودکارآمدی، استقلال و شایستگی گره خورده است، سوخت اصلی فعالیت های خلاقانه و یادگیری عمیق محسوب می شود. هنگامی که دانش آموزان از طریق یادگیری مشارکتی و مسئله محور درگیر می شوند و فرصت تجربه "جریان" (Flow) را می یابند، نه تنها انگیزه آن ها تقویت می شود، بلکه توانایی آن ها برای برقراری ارتباطات خلاقانه بین مفاهیم افزایش می یابد. جمع بندی یافته ها نشان می دهد که آموزش تحول آفرین مستلزم بازنگری کامل در نقش معلم از ملقن به تسهیل گر، و محیط آموزشی از مکان انتقال به آزمایشگاه اکتشاف است، جایی که شکست به عنوان بخشی ضروری از فرآیند خلاقیت پذیرفته می شود و ارزشیابی ها بر فرایند خلق و نه صرفا محصول نهایی تمرکز دارند.

کلیدواژه ها:

انگیزه درونی ، خلاقیت ، یادگیری تحول آفرین ، خودتعیین گری ، جریان (Flow) ، آموزش مشارکتی