نقش هیجان های تحصیلی در کیفیت یادگیری پایدار

این پژوهش به بررسی عمیق و تحلیلی نقش محوری هیجان های تحصیلی در تضمین کیفیت و تداوم یادگیری در فرایند آموزش می پردازد. یادگیری پایدار، که فراتر از انباشت لحظه ای اطلاعات است و شامل توانایی فرد در به کارگیری، تعمیم و استفاده مجدد از دانش در موقعیت های جدید در طول زمان می شود، مستقیما تحت تاثیر وضعیت هیجانی دانش آموز قرار دارد. هیجان های تحصیلی نظیر علاقه، امید، اضطراب، کسالت و ناامیدی، صرفا واکنش های جانبی به محیط یادگیری نیستند، بلکه کنشگرهای فعال در معماری فرآیندهای شناختی و انگیزشی محسوب می شوند. ادبیات روان شناسی تربیتی نشان می دهد که هیجان ها می توانند منابع شناختی (توجه، حافظه کاری) را بسیج یا تضعیف کنند. برای مثال، هیجان های مثبت مانند علاقه و رضایت، دامنه توجه را گسترش داده و انعطاف پذیری شناختی را افزایش می دهند، که این امر زمینه ساز رمزگردانی عمیق تر اطلاعات است. در مقابل، هیجان های منفی شدید، مانند اضطراب آزمون، ظرفیت حافظه کاری را اشغال کرده و مسیرهای شناختی را به سمت پردازش سطحی و حفظیات سوق می دهند که مانع از درونی سازی و پایداری یادگیری می شود. بنابراین، درک سازوکار تاثیرگذاری هیجان ها بر سازه هایی چون خودکارآمدی، هدف گذاری تحصیلی و راهبردهای فراشناختی برای طراحی مداخلات آموزشی موثر امری حیاتی است.تحلیل ساختاری مقاله حاضر نشان می دهد که پیوند هیجان، انگیزش (به ویژه انگیزش درونی) و عملکردهای اجرایی، سنگ بنای یادگیری پایدار را تشکیل می دهند. هیجان ها به عنوان کاتالیزورهای انگیزشی عمل می کنند؛ ترس از شکست (هیجان منفی) ممکن است منجر به اجتناب شود، در حالی که لذت ناشی از حل مسئله (هیجان مثبت) موجب تکرار تلاش و درونی سازی مهارت می شود. در بخش های بعدی، به تفصیل نقش متقابل این عوامل بررسی شده و اهمیت راهبردهای تنظیم هیجانی که توسط معلمان و محیط آموزشی تسهیل می شوند، مورد تاکید قرار گرفته است. هدف نهایی این پژوهش، ارائه چارچوبی نظری برای تبیین این موضوع است که چگونه مدیریت و هدایت فعالانه قلمرو هیجانی دانش آموزان می تواند به جایگاه یک ضرورت برنامه ریزی درسی تبدیل شود، نه صرفا یک ملاحظه جانبی، تا اطمینان حاصل شود که دانش کسب شده قابلیت استفاده مجدد در طول عمر تحصیلی و حرفه ای فرد را خواهد داشت و از این رو، به یادگیری پایدار منجر خواهد شد.

کلیدواژه ها:

هیجان های تحصیلی ، یادگیری پایدار ، روان شناسی تربیتی ، تنظیم هیجان ، انگیزش تحصیلی ، فرایندهای شناختی