مطالعه تطبیقی جایگاه اخلاق هوش مصنوعی در ساحت های تربیت علمی و فناوری سند تحول بنیادین

پژوهش حاضر با هدف واکاوی نسبت میان مولفه های اخلاق هوش مصنوعی و ساحت های تربیت علمی و فناوری مندرج در سند تحول بنیادین آموزش و پرورش انجام شده است. با ظهور فناوری های نوین و نفوذ گسترده ابزارهای هوشمند در فرآیندهای آموزشی، ضرورت تبیین چارچوب های اخلاقی برای استفاده از هوش مصنوعی در نظام تعلیم و تربیت بیش از پیش احساس می شود. این تحقیق با روش مروری-توصیفی و با استناد به منابع کتابخانه ای، به دنبال پاسخ به این پرسش است که چگونه می توان میان پیشرفت های شتابان تکنولوژی و ارزش های اخلاقی-اسلامی مندرج در اسناد بالادستی پیوند برقرار کرد. علاوه بر این، پژوهش حاضر تلاش می کند تا با تحلیل چالش های نوپدید مانند سوگیری الگوریتم ها و کاهش عاملیت انسانی، مدلی برای حکمرانی اخلاقی بر فناوری در مدارس ارائه دهد که در آن کرامت انسانی یادگیرنده حفظ شود. یافته ها نشان می دهد که ساحت تربیت علمی و فناوری در سند تحول، ظرفیت های بالایی برای پذیرش هوش مصنوعی دارد، مشروط بر آنکه اصول «عدالت دیجیتال»، «حریم خصوصی» و «مسئولیت پذیری انسانی» به عنوان پیش شرط های توسعه در نظر گرفته شوند. در نهایت، نتایج پژوهش حاکی از آن است که اخلاق هوش مصنوعی می تواند به عنوان یک مکمل حیاتی در کنار تربیت علمی، یادگیرندگان را به جای مصرف زدگی فناورانه به سمت تولیدگری مسئولانه و دستیابی به حیات طیبه در عصر دیجیتال هدایت کند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، اخلاق فناوری ، سند تحول بنیادین ، تربیت علمی و فناوری ، اخلاق دیجیتال.