بررسی تطبیقی مفهوم «کرامت انسانی» در قرآن و نظریه های جدید حقوق بشر

کرامت انسانی یکی از مفاهیم بنیادین در فلسفه اخلاق، حقوق و انسان شناسی است که از دیرباز مورد توجه مکاتب دینی و نظریه های مدرن قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تطبیقی مفهوم کرامت انسانی در قرآن کریم و نظریه های جدید حقوق بشر انجام شد. روش تحقیق، تحلیلی-تطبیقی بوده و داده ها از متون دینی، تفاسیر معتبر، اسناد بین المللی حقوق بشر و منابع علمی فارسی و خارجی گردآوری شده است.یافته ها نشان می دهد که کرامت انسانی در قرآن بر ارزش ذاتی انسان نزد خداوند، مسئولیت اخلاقی و تعالی معنوی تاکید دارد و علاوه بر بعد فردی، دارای ابعاد اجتماعی و عدالت محور است. در مقابل، نظریه های مدرن حقوق بشر کرامت انسان را به عنوان حق ذاتی، جهانی و قانونی تعریف می کنند که منشا آن عقل و حقوق طبیعی است و چارچوب آن عمدتا حقوقی و قراردادی است. تحلیل تطبیقی نشان می دهد که هر دو رویکرد بر ارزش ذاتی انسان، احترام به حقوق دیگران و منع ظلم تاکید دارند، اما تفاوت اصلی آن ها در منشا، چارچوب و کارکرد عملی کرامت انسانی است.نتیجه پژوهش حاکی از آن است که تلفیق دیدگاه های دینی و مدرن می تواند چارچوبی نظری و عملی برای تطبیق ارزش های اخلاقی و دینی با معیارهای بین المللی حقوق بشر فراهم کند و در آموزش، سیاستگذاری، قانون گذاری و ارتقای مسئولیت پذیری اجتماعی موثر باشد.

کلیدواژه ها:

کرامت انسانی ، حقوق بشر ، قرآن کریم ، حقوق طبیعی ، تطبیق دینی و مدرن ، مسئولیت اخلاقی ، حقوق بین الملل