تحلیل مقایسه ای ابعاد مالی-اقتصادی قراردادهای جدید نفت و گاز ایران و جمهوری آذربایجان از منظر رقابت پذیری: مطالعه موردی میدان مشترک بلوک ۱دریای خزر

این پژوهش به بررسی تطبیقی و تحلیل ابعاد مالی و اقتصادی دو الگوی قراردادی آی پی سی ایران و مشارکت در تولید جمهوری آذربایجان با تمرکز بر مطالعه موردی میدان مشترک بلوک ۱ دریای خزر می پردازد. روش تحقیق مبتنی بر شبیه سازی مالی با استفاده از داده های واقعی میدان بوده و مبحث مالیات و شاخص هایی چون نرخ بازده داخلی، ارزش فعلی خالص، دوره بازگشت سرمایه و سهم طرفین از منافع میدان تحلیل شده است. نتایج نشان می دهد که هرچند در سطح کلان پروژه، شاخص های مالی در هر دو الگو مشابه است اما سهم پیمانکار در آی پی سی ۳/۶ % بوده و با ارزش فعلی خالص منفی و نرخ بازده داخلی پایین فاقد جذابیت برای سرمایه گذاران خارجی است. در مقابل، قرارداد مشارکت در تولید با نرخ بازده داخلی ۶/۱۲% و ارزش فعلی خالص ۲۱۴ میلیون دلار و سهم ۲۹% پیمانکار، انگیزه سرمایه گذاری بیشتری ایجاد می کند. تفاوت اصلی ناشی از محدودیت بازپرداخت هزینه، ساختار پاداش ثابت و فقدان انعطاف پذیری در آی پی سی در برابر سازوکار تقسیم نفت منفعتی در مشارکت در تولید است. بر اساس یافته ها، اصلاحاتی چون افزایش سقف بازپرداخت هزینه به ۶۰%، تعیین حق الزحمه پایه منطقی، بازنگری در مکانیزم R-factor و پیش بینی مشوق های لازم به ویژه برای میادین مشترک می تواند جذابیت قراردادهای آی پی سی ایران را افزایش داده تا قدرت رقابت پذیری قراردادی بین میادین مشترک از بعد مقایسه ای ایجاد نماید.

کلیدواژه ها:

قرارداد آی پی سی ، قرارداد مشارکت در تولید ، میدان مشترک ، نظام مالی قرارداد