ارزیابی ریسک ارگونومیک ایستگاه های کاری و شیوع اختلالات اسکلتی عضلانی در کارکنان بانک رفاه شیراز

مقدمه: اختلالات اسکلتی عضلانی ناشی از کار، خطرات بهداشتی جدی برای کارکنان دفتری ایجاد می کنند؛ به ویژه کارکنان بانک که وظایف ترکیبی رایانه ای و نوشتاری انجام می دهند، با این حال، ارزیابی های ارگونومیک در زمینه های بانکی ایران همچنان محدود است. این مطالعه با هدف ارزیابی عوامل ریسک ارگونومیک ایستگاه های کاری و تعیین شیوع و شدت اختلالات اسکلتی عضلانی در میان کارکنان بانک رفاه در شیراز انجام شد. روش بررسی: یک مطالعه توصیفی-تحلیلی مقطعی در سال ۱۴۰۳ با شرکت ۷۷ نفر از کارکنان نمونه گیری شده به روش طبقه ای از شعب بانکی اجرا شد. ایستگاه های کاری با استفاده از چک لیست طراحی شده توسط پژوهشگر و روش ارزیابی سریع فشار اداری (ROSA) ارزیابی گردید. شیوع اختلالات اسکلتی - عضلانی در ۱۲ ماه گذشته با پرسشنامه نوردیک و در ۹ ناحیه بدنی سنجیده شد، در حالی که شدت علائم از طریق مقیاس نقشه بدنی (۰-۵) کمی سازی گردید. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ و آمار توصیفی و آزمون های استنباطی (کای دو، من-ویتنی، کروسکال-والیس، ۰۵/۰ p<) تحلیل شد. نتایج: یافته ها نشان داد که شیوع اختلالات اسکلتی- عضلانی ۶/۸۹ درصد بود و عمدتا گردن (۶/۷۶ درصد)، شانه ها و کمر تحتانی هرکدام (۱/۷۰درصد) را درگیر می کرد. بین تعداد نواحی دارای درد و سن و سابقه کار ارتباط معناداری وجود داشت، به طوری که با افزایش سن و سابقه کار نواحی بیشتری از بدن درگیر درد می شدند همچنین میانگین امتیاز ROSA (۵۶/۱±۴۳/۷) حاکی از ریسک ارگونومیک بالا، به ویژه برای دستگاه های ورودی و مانیتورها بود. نتیجه گیری: شیوع بالای دردهای اسکلتی عضلانی و نمره بالای کسب شده در روش ROSA در بین کارمندان بانک، گواه ضرورت اجرای مداخلات ارگونومیک در بین این گروه از شاغلین می باشد. این مداخلات بایستی بازطراحی ایستگاه های کاری و آموزش کارکنان را شامل شود. مطالعات طولی آینده باید کارایی مداخلات را ارزیابی و عوامل روان اجتماعی را در بر گیرند. واژه های کلیدی: اختلالات اسکلتی عضلانی، روش ROSA، پرسشنامه نوردیک، کارکنان بانک، ارزیابی ریسک ارگونومیک

کلیدواژه ها:

Musculoskeletal disorders ، ROSA method ، Nordic questionnaire ، bank employees ، ergonomic risk assessment ، اختلالات اسکلتی عضلانی ، روش ROSA ، پرسشنامه نوردیک ، کارکنان بانک ، ارزیابی ریسک ارگونومیک