جذب وآبشویی فسفات در خاک لومی شنی اصلاح شده با بیوچار: شواهد حاصل از آزمایش های دسته ای و ستونی

یکی از رویکردهای نوین برای بهبود ویژگی های خاک، استفاده از بیوچار است. با این حال، مطالعات پیشین نتایج متفاوت و گاه متناقضی درخصوص تاثیر آن بر رفتار فسفر در خاک گزارش کرده اند. با توجه به اهمیت فراهمی فسفر در تغذیه گیاهی درک دقیق تر از جذب و رهاسازی فسفر در حضور بیوچار ضروری به نظر می رسد. لذا هدف از انجام این پژوهش بررسی رفتار جذب و رهاسازی فسفات در خاک لومی شنی اصلاح شده با انواع مختلف بیوچار بود. بدین منظور، دو آزمایش در شرایط آزمایشگاهی انجام شد: یکی آزمایش های دسته ای برای ارزیابی رفتار بیوچارها در جذب فسفات و دیگری آزمایش های ستون های خاک برای بررسی تاثیر این بیوچارها بر حرکت و آبشویی فسفات در خاک. بیوچارها از دو منبع رایج زیست توده در منطقه، شامل کاه گندم زمستانه (Triticum aestivum) (WS) و شاخه های هرس شده درخت سیب (Malus domestica) (AW) هر کدام در دو دمای ۳۰۰ و ۵۵۰ درجه سانتیگراد تولید شدند. بر مبنای نتایج آزمایش های دسته ای، با افزایش دمای پیرولیز از ۳۰۰ به ۵۵۰ درجه سانتیگراد، میزان جذب فسفات کاهش یافت؛ بطوریکه در بیوچار AW از ۹۸/۱ به ۵۸/۰ و در بیوچار WS از ۵۷/۵ به ۱۲/۱- (رهاسازی) درصد تغییر یافت. نتایج آزمایش های دسته ای با یافته های ستون خاک همخوانی داشت؛ به طوری که بیوچارهایی که ظرفیت جذب فسفات بالاتری در آزمایش های دسته ای داشتند، در ستون خاک نیز آبشویی فسفات کمتری را نشان دادند. نتایج این تحقیق نشان داد که نوع ماده گیاهی مورد استفاده در تهیه بیوچار و دمای پیرولیز از عوامل کلیدی در تعیین توانایی بیوچار در جذب یا رهاسازی فسفات در خاک هستند.

کلیدواژه ها:

بیوچار ، آبشویی ، فسفات ، جذب