مدل سازی روابط علی عوامل موثر بر تاب آوری دیجیتال در سازمان های دولتی ایران با رویکرد آمیخته

در دهه ی اخیر، گسترش تحول دیجیتال و افزایش تهدیدات سایبری موجب شده است تاب آوری دیجیتال به عنوان یکی از الزامات اساسی پایداری سازمان های دولتی مطرح شود. لذا هدف پژوهش حاضر، شناسایی و مدل سازی روابط علی میان عوامل موثر بر تاب آوری دیجیتال در سازمان های دولتی ایران بود. بدین منظور، با مرور نظام مند ادبیات نظری براساس روش پریزما و از طریق جستجوی گسترده در پایگاه های اسکاپوس، گوگل اسکالر و سایر منایع معتبر، مجموعه ای از شاخص های اولیه شناسایی و پس از غربالگری اولیه استخراج شدند و سپس با بهره گیری از روش دلفی فازی، اعتبار و اهمیت آن ها با نظر ۱۹ خبره (۵ عضو هیئت علمی و ۱۴ مدیرعالی رتبه حوزه فناوری و تحول دیجیتال) ارزیابی گردید. در نهایت یافته های پژوهش نشان داد که ۲۱ شاخص در قالب ۹ بعد اصلی تایید شدند. در گام بعد، با استفاده از تکنیک دیمتل فازی، روابط علی و معلولی بین مولفه ها تحلیل شد. نتایج پژوهش نشان داد که عوامل فرهنگی و انسانی از جمله انگیزش فناورانه، فرهنگ یادگیری و اشتراک دانش دیجیتال در گروه علت و عوامل فناورانه نظیر امنیت داده، اعتماد دیجیتال و پذیرش فناوری های نو در گروه معلول قرار گرفتند. مسیر اصلی اثرگذاری از یادگیری فناورانه به سمت قابلیت های فنی و پذیرش فناوری نو جریان داشت که بیانگر نقش زیربنایی فرهنگ و دانش در تقویت تاب آوری دیجیتال بود. این الگو ضمن تایید یافته های پژوهش های بین المللی، نشان داد که در بافت بوروکراتیک دولت، توسعه ی تاب آوری دیجیتال بیش از آن که تابع سرمایه گذاری فناورانه باشد، به نهادینه سازی فرهنگ یادگیری و انگیزش فناورانه وابسته است.