تحلیل گفتمان تطبیقی رسانه ها درباره مراسم راهپیمایی اربعین

آیین اربعین حسینی در سال های اخیر به پدیده ای فراتر از مناسک دینی و شیعی تبدیل شده و در سطح منطقه ای و جهانی گسترش وسیعی یافته است. این مراسم به مثابه ابررخداد اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و رسانه ای، موضوع توجه و تحلیل نهادهای خبری مختلف بوده است. بررسی و شناخت شیوه بازنمایی این رویداد در رسانه های گوناگون، حائز اهمیت است. این پژوهش با استفاده از روش تحلیل گفتمان انتقادی فرکلاف و ون دایک انجام شده است. مبانی نظری آن بر بررسی ساختارهای زبانی، راهبرد های گفتمانی و ایدئولوژی های حاکم بر متون خبری و تحلیلی رسانه ها در خصوص اربعین می پردازد و در سه سطح توصیف، تفسیر و تبیین در تحلیل گفتمان و بهره گیری از نظریات هال و گرامشی استوار است. یافته ها حاکی از آن است که پوشش خبری اربعین در رسانه ها، بیش از آنکه بازتاب نزدیک به واقعیت باشد، یک بازنمایی گفتمانی فعال است که در پی تاثیرگذاری بر افکار عمومی و شکل دهی به برداشت مخاطبان است. درنهایت چهارگفتمان رسانه های فارسی زبان خارج از کشور با رویکردی منفی و مناقشه آمیز ، رسانه های جریان اصلی با رویکردی معتدل و بی طرفی نسبی، رسانه های عربی با رویکردی مستقل و بعضا به شکل رقابت منطقه ای و رسانه های همسو با رویکردی معنوی، حماسی و وحدت بخش بازشناسی شده و کوشیده شده است با تحلیل متنی و گفتمانی، لایه های پنهان این گفتمان ها واکاوی و نقد شود.

کلیدواژه ها:

تحلیل گفتمان انتقادی ، اربعین حسینی ، رسانه های فارسی زبان خارج از کشور ، رسانه های جریان اصلی ، رسانه های عربی