ارزیابی اقتصادی کشت گندم تحت الگوی کم آبیاری در شرایط شور: مطالعه موردی مزرعه تحقیقات صدوق

سامانه آبیاری تیپ به عنوان راهکاری برای بهینه سازی مصرف آب در کشت گندم، در برخی از مناطق گندم کاری کشور به کار گرفته شده است. در این راستا، توسعه این سیستم به دلیل هزینه های بالای راه اندازی با محدودیت مواجه شده است. هدف این مطالعه، ارزیابی اقتصادی کشت گندم تحت الگوهای کم آبیاری تیپ در شرایط شوری خاک است. آزمایش اولیه در مزرعه تحقیقات شوری صدوق، واقع در شهر اشکذر استان یزد طی دو سال زراعی ۱۳۹۹-۱۴۰۰ و ۱۴۰۰-۱۴۰۱ انجام شد. داده های مورد نیاز روی اقلام مختلف هزینه ، عملکرد و قیمت گندم (رقم نارین) با طراحی پرسشنامه در الگوهای مختلف کم آبیاری حاصل گردید. ارزیابی اقتصادی کشت گندم با لحاظ دو نرخ تنزیل ۱۵% و ۲۰% صورت پذیرفت. در این راستا از شاخص های ارزش خالص فعلی (NPV)، نسبت منفعت به هزینه (B/C) و بودجه بندی جزیی استفاده شد. نتایج نشان داد که در شوری ۳ دسی زیمنس بر متر، تیمار دوم (نوارهای تیپ با فاصله ۶۰ سانتی متر و آرایش کاشت سه ردیفه) با عملکرد ۵۰۳۸ کیلوگرم در هکتار، بالاترین منفعت اقتصادی (۲۶۵ NPV: و ۶۴/۱ B/C:) را دارد. در شوری ۸ دسی زیمنس بر متر، تیمار چهارم (نوارهای تیپ با فاصله ۱۴۰ سانتی متر و آرایش هفت ردیفه) با عملکرد ۳۸۶۸ کیلوگرم در هکتار، بیشترین منفعت اقتصادی (۱۳۷ NPV: و ۳۴/۱ B/C:) را ایجاد کرده است. بنابراین، تیمار دوم برای سطوح شوری پایین و تیمار چهارم برای سطوح شوری های بالا از نظر اقتصادی توصیه می شوند.

کلیدواژه ها:

آرایش کشت گندم ، سامانه آبیاری تیپ ، مدیریت آبیاری ، تیمارهای آبیاری ، ارزیابی اقتصادی