رابطه بین خودگزارشی سلامت و وضعیت اقتصادی اجتماعی مردم شهر تهران، ایران: یک مطالعه مقطعی

مقدمه: خودگزارشی سلامت یکی از شاخص های معتبر و پرکاربرد در سنجش وضعیت سلامت افراد و نابرابری های سلامت است. شواهد نشان می دهد که وضعیت اقتصادی اجتماعی افراد نقش مهمی در شکل گیری ادراک سلامت دارد. هدف مطالعه حاضر، تعیین ارتباط بین مولفه های وضعیت اقتصادی- اجتماعی و خودگزارشی سلامت در میان بزرگسالان شهر تهران بود. مواد و روش کار: این مطالعه به صورت مقطعی در بین ۴۰۰ نفر از افراد بزرگسال شهر تهران در سال ۱۴۰۴ که با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند، انجام شد. داده ها با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته­ ای که شامل متغیرهای جمعیت شناختی (سن، جنسیت، وضعیت تاهل)، وضعیت اقتصادی اجتماعی (شغل، سطح تحصیلات، درآمد) و خودگزارشی سلامت بود، به صورت الکترونیک و آنلاین از طریق سامانه پرس لاین جمع آوری گردید. برای تحلیل داده ها از نسخه ۲۶ نرم افزار SPSS  و آمار توصیفی و رگرسیون لجستیک چندمتغیره استفاده گردید. یافته ها: در این مطالعه، ۵۱ % سلامت خود را «خوب»، ۱۷% «خیلی خوب»، ۲۷% (نه خوب نه بد و بد) و تنها ۴/۰۳ % وضعیت سلامت خود را «بسیار عالی» گزارش کردند. نتایج حاصل از تحلیل رگرسیون لجستیک چندمتغیره نشان داد که طبقه اجتماعی و سن مهم ترین پیش بینی کننده های خودگزارشی سلامت هستند. افرادی که در طبقه پایین اجتماعی قرار داشتند، نسبت به طبقه بالا ۴/۴۷ برابر احتمال گزارش وضعیت سلامت نامطلوب داشتند و با افزایش سن، احتمال گزارش سلامت نامطلوب نیز افزایش یافت. سایر عوامل مانند جنسیت، تحصیلات، شغل و درآمد اثر مستقل معنادار نداشتند، اگرچه در تحلیل تک متغیره برخی از این عوامل به طور جداگانه با خودگزارشی سلامت مرتبط بودند نتیجه گیری: یافته های این پژوهش حاکی از آن بود که اکثریت افراد (۷۲/۳ %)، سلامت خود را در سطح خوب و بالاتر گزارش کرده بودند و در بین افراد متعلق به طبقه اجتماعی پایین­ تر و افراد مسن­ تر، احتمال گزارش سلامت نامطلوب افزایش می یافت. لذا به نظر می رسد، سیاستگذاران سلامت در هنگام طراحی برنامه­ های بهداشتی درمانی لازم است به این دو قشر جامعه، توجه ویژه ­ای داشته باشند.

کلیدواژه ها:

self-rated health ، socioeconomic status ، occupation ، education ، income ، health inequality ، Tehran ، خودگزارشی سلامت ، وضعیت اقتصادی-اجتماعی ، شغل ، تحصیلات ، درآمد ، نابرابری سلامت ، تهران.