بررسی و مقایسه عوامل موثر بر عدم مراجعه سالمندان به مراکز خدمات جامع سلامت

مقدمه: جمعیت ایران به سرعت در حال سالمند شدن است و حجم عظیمی از خدمات با هدف کاهش هزینه ها و بار مراقبتی جمعیت سالمندان در مراکز خدمات جامع سلامت ارائه می شود؛ از این رو، شناسایی عوامل موثر بر عدم مراجعه سالمندان جهت دریافت خدمات سلامت از اهمیت بالایی برخوردار است. این مطالعه نیز با هدف تعیین و مقایسه علل عدم مراجعه سالمندان به مراکز خدمات جامع سلامت از دیدگاه سالمندان ساکن شهر اسفراین انجام شد. مواد و روش کار: پژوهش حاضر مقطعی از نوع توصیفی- تحلیلی بود. جامعه آماری آن تمامی سالمندان ساکن شهرستان اسفراین بودند. ابتدا به روش نمونه گیری تمام شماری ۲۹۰ نفر از سالمندان که طی دو سال گذشته به مراکز خدمات جامع سلامت مراجعه نکرده بودند، بررسی شدند. سپس آن ها به پرسشنامه های جمعیت شناختی و علل عدم مراجعه سالمندان به مراکز خدمات جامع سلامت که توسط معصومی و همکاران روانسنجی شده است، پاسخ دادند. داده های جمع آوری شده با استفاده از آزمون های آمار توصیفی و تحلیلی از جمله میانگین، انحراف معیار، فراوانی، اسپیرمن، من ویتنی، کروسکال والیس در محیط نرم افزار آماری SPSS-۲۷ مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. سطح معنادار در تمامی آزمون ۰/۰۵ در نظر گرفته شد. یافته ها: در این مطالعه ۲۴۵ نفر سالمند با میانگین ۹/۳۷±۷۲/۲۵ سال شرکت کردند. براساس نتایج به دست آمده بیشترین علت عدم مراجعه سالمندان شرکت کننده به مراکز خدمات جامع سلامت، شرایط فیزیکی نامناسب پایگاه ها و مراکز خدمات جامع سلامت و کمترین نیز آگاهی و شناخت ناکافی نسبت به ارائه خدمات بهداشتی و درمانی بود. نتیجه گیری: برای بهبود خدمات بهداشتی و افزایش دسترسی سالمندان به مراقبت ها، ارائه دهندگان خدمات باید به موانع موجود به دقت توجه کرده و به دنبال راهکارهای جامع و موثر برای رفع آن ها باشند. در این راستا توجه به نظرات و نیازهای سالمندان و مشارکت آنان در فرایند طراحی و اجرای خدمات بهداشتی، می تواند به بهبود مستمر و پایدار در دسترسی به مراقبت های بهداشتی منجر شود.

کلیدواژه ها:

Elderly ، Health Services ، Health service use ، Comprehensive health service centers ، سالمندان ، خدمات بهداشتی ، بهره مندی از خدمات سلامت ، مراکز خدمات جامع سلامت