شناسایی و تحلیل عوامل موثر بر ترجیح محصولات داخلی نسبت به مشابه خارجی آن از سوی مصرف کنندگان ایرانی (مورد مطالعه: محصولات غذایی، آرایشی بهداشتی و برقی)

هدف: در پژوهش حاضر نظرات مصرف کنندگان پیرامون سه گروه محصولات غذایی، برقی و آرایشی بهداشتی در دو مطالعه کیفی و کمی گردآوری شده است.

روش شناسی: در مطالعه اول (کیفی) مصاحبه ای نیمه ساختاریافته در چهار زمینه شامل ترجیح مواد غذایی داخلی و خارجی و علت های آن، ترجیح لوازم برقی داخلی و خارجی و علت های آن، ترجیح محصولات آرایشی بهداشتی داخلی و خارجی و علت های آن و پرستیژ داشتن محصولات خارجی و علت های آن اجرا شده است. در مطالعه دوم (کمی) پژوهش، پرسش نامه ای تدوین شده و در نمونه آماری بزرگ تری توزیع شد و نیز میانگین محصولات و علل ترجیح آن ها با حد وسط مقیاس اندازه گیری، مورد مقایسه قرار گرفت که یافته های آن نشان دهنده ترجیح محصولات ایرانی از سوی مصرف کنندگان و علل ترجیح آن ها است.

یافته ها: یافته های دو مطالعه نشان می دهد تمایل مصرف کننده داخلی به محصولات کشاورزی، محصولات پروتئینی، تنقلات، نوشیدنی و محصولات لبنی ایرانی بیشتر از این محصولات با برند خارجی است. ترجیح محصولات خارجی در این صنعت، بعضا به دلیل عدم تولید برخی محصولات (مثل انواع نوشیدنی، قهوه و...) در داخل کشور است. تمایل مصرف کننده داخلی به محصولات بهداشتی ایرانی بیشتر از برند خارجی است و تمایل برخی افراد به محصولات آرایشی پوست و مو تولید خارج از کشور به دلیل کیفیت و حساس بودن محصول، و تمایل برخی دیگر به این محصولات با برند داخلی، به دلیل سازگاری و استاندارد بالای آن است. همچنین مصرف کنندگان داخلی، تمایل بیشتری به محصولات صوتی و تصویری و لوازم آشپزخانه تولید خارج کشور نسبت به داخل کشور دارند، این ترجیح از حیث کیفیت و دوام محصول است.

نتیجه گیری: نتایج حاکی از آن است که برای تقویت ترجیح مصرف کنندگان به محصولات داخلی، باید به تقویت اعتماد به تولید ملی و افزایش دردسترس بودن محصولات در صنایع مختلف توجه بیشتری شود، همچنین تمرکز بر ارتقای کیفیت و پرستیژ محصولات داخلی، به ویژه در صنعت لوازم برقی، می تواند تاثیر بسزایی در تغییر نگرش مصرف کنندگان داشته باشد.

کلیدواژه ها:

رفتار مصرف کننده ، محصول داخلی ، محصول خارجی ، نگرش نسبت به برند ، کشور مبدا.