نقش انگیزش تحصیلی در بهبود فرآیند یادگیری و پیشرفت دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش انگیزش تحصیلی در بهبود فرآیند یادگیری و پیشرفت دانش آموزان انجام شده است. انگیزش تحصیلی به عنوان یکی از مهم ترین عوامل تاثیرگذار بر کیفیت یادگیری، همواره مورد توجه پژوهشگران و متخصصان آموزشی بوده است. این تحقیق با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی توصیفی انجام شده است. مشارکت کنندگان در پژوهش شامل ۱۵ نفر از معلمان با تجربه مقاطع مختلف تحصیلی، ۱۰ نفر از دانش آموزان دوره دوم متوسطه، و ۸ نفر از مشاوران آموزشی بودند که با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته گردآوری و با استفاده از روش کلایزی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته های پژوهش نشان داد که انگیزش تحصیلی در پنج مقوله اصلی بر فرآیند یادگیری تاثیر می گذارد: ۱) تاثیر بر توجه و تمرکز دانش آموزان؛ ۲) تاثیر بر عمق یادگیری و درک مفاهیم؛ ۳) تاثیر بر پایداری و ماندگاری یادگیری؛ ۴) تاثیر بر خلاقیت و تفکر انتقادی؛ و ۵) تاثیر بر نگرش نسبت به تحصیل و یادگیری مادام العمر. همچنین، عوامل موثر بر انگیزش تحصیلی در چهار دسته شامل عوامل فردی (ویژگی های شخصیتی، خودپنداره تحصیلی، باورهای هوشی)، عوامل آموزشی (روش تدریس معلم، جو کلاس، محتوای درسی، ارزشیابی)، عوامل خانوادگی (سبک فرزندپروری، انتظارات والدین، وضعیت اقتصادی-اجتماعی)، و عوامل اجتماعی (فرهنگ، رسانه ها، همسالان) شناسایی شد. راهکارهای افزایش انگیزش تحصیلی نیز در سه سطح معلم، مدرسه و خانواده طبقه بندی گردید. نتایج این پژوهش می تواند برای معلمان، مشاوران، والدین و برنامه ریزان آموزشی در جهت بهبود انگیزش و در نتیجه ارتقای کیفیت یادگیری دانش آموزان مفید واقع شود.

کلیدواژه ها:

انگیزش تحصیلی ، یادگیری ، پیشرفت تحصیلی ، دانش آموزان ، عوامل انگیزشی