پایه ریزی شکل گیری هویت تحصیلی و کنشگری اجتماعی بین دانش آموزان

خودارزشمندی یا عزت نفس، یکی از بنیادی ترین سازه های روان شناختی در تبیین رشد همه جانبه دانش آموزان به شمار می رود که نقشی تعیین کننده در شکل گیری هویت فردی، تعاملات اجتماعی و مسیرهای موفقیت تحصیلی ایفا می کند. دانش آموزانی که از خودارزشمندی سالم برخوردارند، توانایی بیشتری در پذیرش چالش ها، تنظیم هیجانی، مشارکت فعال در محیط های یادگیری و برقراری روابط اجتماعی سازنده نشان می دهند. این مقاله با رویکردی تحلیلی–توصیفی، به بررسی نقش عزت نفس در پیوند میان رشد فردی، کنشگری اجتماعی و پویایی تحصیلی دانش آموزان می پردازد و نشان می دهد که خودارزشمندی چگونه می تواند به عنوان یک سازوکار واسطه ای، اثر عوامل آموزشی و تربیتی را بر انگیزش، مسئولیت پذیری و عملکرد تحصیلی تقویت کند. یافته های نظری پژوهش حاکی از آن است که توجه نظام مند به تقویت عزت نفس در برنامه های آموزشی، ارزشیابی و تعاملات مدرسه ای، نه تنها به بهبود پیامدهای تحصیلی می انجامد، بلکه زمینه ساز رشد اجتماعی پایدار و شکل گیری هویت یادگیرنده فعال و خلاق در دانش آموزان می شود. بر این اساس، بازطراحی رویکردهای تربیتی با محوریت خودارزشمندی می تواند به عنوان راهبردی کلیدی در ارتقای کیفیت آموزش و پرورش مورد توجه سیاست گذاران و معلمان قرار گیرد.