مدرسه و نقش آن در پرورش استعداد های دانش آموزان

استعدادهای دانش آموزان، سرمایه های بالقوه جوامع برای رشد و توسعه همه جانبه محسوب می شوند. مدارس به عنوان اصلی ترین نهادهای آموزشی و تربیتی، نقشی حیاتی در شناسایی، هدایت و شکوفاسازی این استعدادهای متنوع ایفا می کنند. هدف این مقاله، تبیین ابعاد مختلف نقش مدرسه در فرآیند پرورش استعدادهای دانش آموزان با بهره گیری از روش مطالعه مروری است. در این راستا، ادبیات پژوهشی مرتبط با استعداد، پرورش استعداد، نقش مدرسه، برنامه درسی، معلم و محیط یادگیری در پایگاه های اطلاعات علمی داخلی و خارجی بررسی شد. یافته های مرور ادبیات نشان می دهد که نقش مدرسه در این زمینه، فراتر از آموزش های رسمی و متعارف است و شامل مجموعه ای از کارکردها می شود: ۱) شناسایی استعدادها: به کارگیری روش های متنوع (فراتر از آزمون های هوش و پیشرفت تحصیلی) برای کشف انواع استعدادها (علمی، هنری، ورزشی، اجتماعی، فنی و…) در دانش آموزان. ۲) ایجاد فرصت های یادگیری غنی و متنوع: طراحی و اجرای برنامه درسی انعطاف پذیر، برنامه های مکمل و فوق برنامه هدفمند برای پاسخگویی به نیازها و علایق متفاوت دانش آموزان مستعد. ۳) نقش محوری معلمان: معلمان به عنوان مشاهده گران دقیق، راهنمایان دلسوز و تسهیل گران یادگیری، نقشی کلیدی در تشخیص و هدایت استعدادها دارند. ۴) فراهم سازی محیط حمایتی و انگیزشی: ایجاد جو مدرسه ای که کنجکاوی، خلاقیت، ریسک پذیری سالم و تلاش را تشویق و استعدادهای گوناگون را ارج نهد. ۵) ارائه خدمات راهنمایی و مشاوره: کمک به دانش آموزان برای شناخت بهتر خود، کشف علایق و استعدادها و برنامه ریزی مسیر تحصیلی و شغلی متناسب. نتیجه گیری می شود که مدارس برای تحقق موثر نقش خود در پرورش استعدادها، نیازمند اتخاذ رویکردی جامع، انعطاف پذیر و دانش آموزمحور هستند که تمامی ارکان مدرسه، از مدیریت و معلمان گرفته تا برنامه های درسی و محیط فیزیکی و روانی، در راستای این هدف همسو شوند.

کلیدواژه ها:

پرورش استعداد ، استعداد دانش آموزان ، نقش مدرسه ، شناسایی استعداد ، برنامه درسی غنی شده ، فعالیت های فوق برنامه ، معلم ، محیط یادگیری.