آینده پژوهی علوم و فناوری های نوظهور در جنگ های آینده: سناریوها، پیامدها و الزامات راهبردی

این پژوهش باهدف آینده پژوهی تاثیرات علوم و فناوری های نوظهور و شالوده شکن بر ماهیت جنگ های آینده انجام شده است. مسئله اصلی، شناسایی و تحلیل چگونگی دگرگونی پارادایم های نظامی توسط فناوری هایی نظیر هوش مصنوعی، سامانه های خودمختار، هوش ازدحامی و محاسبات کوانتومی است که سرعت، مقیاس و پیچیدگی میدان نبرد را به نحوی بی سابقه افزایش می دهند. شتاب فزاینده نوآوری در این حوزه ها، نه صرفا ابزارهای جنگی بلکه منطق راهبردی، ساختارهای فرماندهی و کنترل، و حتی مرزهای مفهومی میان صلح و جنگ را بازتعریف می کند و کشورها را با عدم قطعیت های عمیقی در باب چشم انداز امنیتی آینده مواجه می سازد. این مطالعه با بهره گیری از رویکرد آینده پژوهی و روش های کیفی نظیر پایش افق، تحلیل روند و سناریوپردازی، به بررسی اسناد راهبردی و ادبیات تخصصی بین المللی پرداخته است. یافته های کلیدی نشان می دهد که هوش مصنوعی و خودمختاری، به ویژه در قالب سامانه های تسلیحاتی خودمختار و عملیات های پهپادی مبتنی بر هوش ازدحامی، در حال بازتعریف قواعد درگیری و تسریع چرخه فرماندهی و کنترل هستند. هم زمان، فناوری های کوانتومی و هایپرسونیک، ثبات راهبردی را با چالش های بنیادین مواجه می سازند و با تهدید رمزنگاری کنونی، کاهش زمان هشدار و افزایش سرعت درگیری، معادلات سنتی بازدارندگی را زیر سوال می برند. این پژوهش سه سناریوی محتمل برای جنگ های آینده تحت عناوین «جنگ الگوریتمیک »، «جنگ موزاییکی » و «جنگ شالوده شکن نامتقارن » را تدوین و تحلیل می کند. در سناریوی جنگ الگوریتمیک، تصمیم گیری های عملیاتی و تاکتیکی به سامانه های خودمختار واگذار می شود و چرخه های به سرعت ماشین فشرده می شوند. در سناریوی جنگ موزاییکی، معماری های شبکه محور، توزیع شده و قابل ترکیب جایگزین پلتفرم های متمرکز می گردند. سناریوی سوم، به دموکراتیزه شدن قدرت تخریب می پردازد که در آن بازیگران غیردولتی و کشورهای ضعیف تر با استفاده از فناوری های ارزان و در دسترس، قدرت های بزرگ را به چالش می کشند. نتایج حاکی از آن است که اگرچه این فناوری ها فرصت هایی برای جهش فناورانه در اختیار کشورهای درحال توسعه قرار می دهند، اما هم زمان شکاف فناورانه را عمیق تر کرده و تهدیدات جدیدی در حوزه های سایبری، شناختی و اطلاعاتی ایجاد می کنند. در نهایت، این مطالعه بر لزوم بازنگری فوری در دکترین ها، ساختارهای نظامی و راهبردهای دفاعی برای انطباق با این واقعیت های نوین فناورانه تاکید می نماید.

کلیدواژه ها:

آینده پژوهی ، فناوری های نوظهور ، جنگ های آینده ، هوش مصنوعی نظامی