سیاست های حکمرانی داده و رسانه در مواجهه با تهدیدات اطلاعاتی نوین: مرور نظام مند ادبیات

در این پژوهش مرور نظام مند ادبیات فارسی را باهدف ارزیابی و سامان دهی سیاست های حکمرانی داده و حکمرانی رسانه در مواجهه با تهدیدات اطلاعاتی نوین انجام داد. مسئله محوری مطالعه بررسی میزان آمادگی سیاستی، توان فناورانه و ظرفیت اجتماعی برای تبدیل داده های رسانه ای به شاخص های هشدار و تصمیم پذیری راهبردی بود. روش کار شامل جستجوی ساخت یافته در پایگاه های سیویلیکا، نورمگز و ایرانداک در بازه زمانی ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۳، گزینش ۲۵ منبع مرتبط و تحلیل مضمون محوری متون انتخاب شده بود. یافته ها نشان داد که سه مولفه بنیادین برای دست یابی به سامانه های اقدام پذیر ضرورت دارد: چارچوب های حقوقی و سیاستی شفاف و قابل اجرا که مسئولیت پذیری و شفافیت در جمع آوری و پردازش داده را تضمین کند؛ ظرفیت های فنی و داده ای بومی شامل پیکره های برچسب خورده و سامانه های تلفیقی کشف و پالایش سیگنال های رسانه ای؛ و برنامه های تقویت تاب آوری اجتماعی و سواد رسانه ای برای افزایش پذیرش و کاهش آسیب پذیری جمعی. تحلیل منابع نشان می دهد ادوات فنی تشخیص محتوای نامعتبر در متن های فارسی موجود و موثرند اما محدودیت های داده ای و فقدان معیارهای ملی اعتبارسنجی عملکرد مانع تبدیل آنها به راهکارهای عملیاتی شده است. همچنین مقررات نوین حمایتی موجود از جمله دستورالعمل حمایت از حریم خصوصی، علی رغم اهمیت، در اجرا با چالش هماهنگی نهادی و ضمانت اجرا مواجه است. این مطالعه با تحلیل ۲۵ منبع فارسی، چارچوب سه بخشی عملیاتی پیشنهاد کرده و نشان داد که استقرار هم زمان سیاست، فناوری و ظرفیت های اجتماعی می تواند به طور معنادار قابلیت اقدام پذیری و اتکاپذیری سامانه های هشدار و مقابله با تهدیدات اطلاعاتی را ارتقا دهد. در پایان راهکارهای عملی شامل تولید پیکره های بومی، الزام شفافیت الگوریتمی، ایجاد ساختار هماهنگ کننده نهادی و توسعه برنامه های سواد رسانه ای ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

حکمرانی داده ، حکمرانی رسانه ، تهدیدات اطلاعاتی ، عملیات روانی