طراحی شهری دفاع پذیر با رویکرد پدافند غیرعامل در عصر فناوری های نوظهور

در عصر حاضر، با پیچیده تر شدن تهدیدات امنیتی و ظهور فناوری های نوین همچون هوش مصنوعی، اینترنت اشیا، سنجش ازدور و سیستم های موقعیت یابی هوشمند، طراحی شهری نیازمند بازنگری بنیادین در جهت ارتقای تاب آوری و دفاع پذیری شهری است. رویکرد پدافند غیرعامل به عنوان یکی از اصول کلیدی در کاهش آسیب پذیری فضاهای شهری، در کنار بهره گیری از فناوری های نوظهور می تواند راهکاری موثر برای مواجهه با تهدیدات ترکیبی (نظامی، سایبری، زیستی و...) فراهم آورد. این مقاله باهدف تبیین چارچوبی یکپارچه برای طراحی شهری دفاع پذیر، به بررسی ظرفیت های فناوری های نوین در تحقق راهبردهای پدافند غیرعامل در بستر شهری می پردازد. روش تحقیق به صورت توصیفی - تحلیلی و با بهره گیری از منابع کتابخانه ای و داده های ثانویه انجام شده است. در بخش مطالعات میدانی، چند نمونه از شهرهای هوشمند با ملاحظات امنیتی و دفاعی بررسی شده اند. نتایج نشان می دهد که ادغام فناوری های نوظهور در فرایند طراحی شهری نه تنها سبب افزایش ضریب امنیت و رصد تهدیدات می شود، بلکه در ارتقای بهره وری مدیریت بحران شهری نیز موثر است. در پایان، مدل پیشنهادی طراحی شهری باقابلیت دفاع پذیری مبتنی بر پدافند غیرعامل ارائه شده و راهکارهایی برای بهره برداری نهادهای دفاعی و مدیریت شهری پیشنهاد می گردد.

کلیدواژه ها:

طراحی شهری دفاع پذیر ، پدافند غیرعامل ، فناوری های نوظهور ، تاب آوری شهری ، امنیت شهری