بررسی مشکلات و چالش های معلمان مدارس استثنایی در مناطق محروم

آموزش و پرورش کودکان و نوجوانان با نیازهای ویژه، یکی از حساس ترین و حیاتی ترین ابعاد نظام آموزشی هر جامعه ای است که بر عدالت اجتماعی و توسعه انسانی تاثیر مستقیم دارد. این اهمیت در مناطق محروم، جایی که منابع و زیرساخت ها محدودتر است، چند برابر می شود. معلمان مدارس استثنایی در این مناطق، غالبا با مجموعه ای پیچیده از مشکلات حرفه ای، زیرساختی، روانی و اجتماعی مواجه هستند که اجرای موثر برنامه های آموزشی و توان بخشی را با چالش های جدی روبه رو می سازد. هدف این پژوهش، که با رویکردی تحلیلی–توصیفی و با تکیه بر مطالعات کتابخانه ای و بررسی اسنادی انجام شده است، شناسایی و تحلیل عمیق این موانع است تا راهکارهای سیاستی و اجرایی مناسبی ارائه گردد. یافته های پژوهش نشان می دهد که مهم ترین چالش ها عبارتند از: کمبود شدید نیروی متخصص و آموزش ندیده در زمینه آموزش ویژه، نبود تجهیزات تخصصی و فیزیکی مناسب (شامل فضاهای درمانی و توان بخشی)، حجم بالای فشار روانی و فرسودگی شغلی به دلیل فقدان حمایت های سازمانی و نظارت مستمر، و همچنین موانع مدیریتی ناشی از توزیع ناعادلانه امکانات و عدم وجود بسته های تشویقی موثر برای ماندگاری متخصصان در مناطق دورافتاده. علاوه بر این، ساختارهای فرهنگی–اجتماعی برخی مناطق محروم، انگ زنی به دانش آموزان استثنایی و عدم مشارکت فعال خانواده ها، بار سنگینی بر دوش معلمان می نهد. این مقاله نتیجه می گیرد که بدون یک رویکرد جامع سیاستی که شامل افزایش ظرفیت سازی حرفه ای، تامین عادلانه منابع مادی و تقویت سازوکارهای حمایتی روانشناختی باشد، دستیابی به کیفیت مطلوب در آموزش استثنایی مناطق محروم ناممکن خواهد بود. اصلاح نظام انگیزشی و فراهم آوری پشتیبانی فنی مستمر، گام های اساسی برای ارتقای تاب آوری و اثربخشی این معلمان هستند.

کلیدواژه ها:

آموزش استثنایی ، مناطق محروم ، معلمان ویژه ، فرسودگی شغلی ، کمبود منابع ، حمایت سازمانی