تاثیر فعالیت های یادگیری فعال بر انگیزه و مشارکت دانش آموزان ابتدایی

آموزش در دوره ابتدایی، به عنوان سنگ بنای فرایند یادگیری مادام العمر، نیازمند رویکردهایی است که توانایی های ذاتی کودکان را شکوفا سازد. در سال های اخیر، با افزایش نگرانی ها پیرامون رویکردهای سنتی و معلم محور که منجر به انفعال و کاهش انگیزه در دانش آموزان شده است، توجه پژوهشگران و مربیان به سوی استراتژی های فعال سازی دانش آموز معطوف گردیده است. این مقاله با هدف بررسی تاثیر معنادار فعالیت های یادگیری فعال (Active Learning) بر افزایش انگیزه درونی و میزان مشارکت کلاسی دانش آموزان در مقطع ابتدایی طراحی شده است. روش شناسی پژوهش حاضر بر مبنای رویکرد توصیفی-تحلیلی استوار بوده و با بهره گیری از مرور نظام مند ادبیات تخصصی روان شناسی تربیتی، علوم شناختی و برنامه ریزی درسی، به تحلیل سازوکارهای تاثیرگذاری این روش ها پرداخته است. یادگیری فعال که دانش آموز را از یک گیرنده منفعل به یک سازنده فعال دانش تبدیل می کند، مستقیما با نظریه های ساخت گرایی اجتماعی و شناختی همسو است. نتایج مورد انتظار این پژوهش نشان می دهد که به کارگیری روش هایی مانند حل مسئله گروهی، پروژه محوری، بازی سازی (گیمیفیکیشن) و بحث های هدایت شده، نه تنها سطح درگیری شناختی (توجه، پردازش عمیق) بلکه مولفه های عاطفی (اشتیاق، خودکارآمدی) و رفتاری (مشارکت فعال در فعالیت ها) دانش آموزان را به طور چشمگیری ارتقا می بخشد. این افزایش انگیزه درونی، منجر به یادگیری پایدارتر و کاهش اضطراب یادگیری می شود. کاربردهای تربیتی این یافته ها برای معلمان دوره ابتدایی حیاتی است؛ زیرا مستلزم بازنگری در طراحی واحد یادگیری، ارتقاء مهارت های تسهیل گری به جای سخنرانی، و ایجاد محیط کلاسی امن و حمایتی است که ریسک پذیری آموزشی در آن تشویق شود. در نهایت، این مقاله بر ضرورت نهادینه ساختن فرهنگ یادگیری فعال به عنوان یک پارادایم غالب در مدارس ابتدایی تاکید می ورزد تا محیط آموزشی به مکانی پویا و معنادار برای شکل گیری شهروندان یادگیرنده تبدیل شود.

کلیدواژه ها:

یادگیری فعال ، انگیزه تحصیلی ، مشارکت کلاسی ، دانش آموزان ابتدایی ، روش های نوین تدریس ، نقش معلم.