نقش مهارت های زندگی در بهبود سازگاری اجتماعی دانش آموزان ابتدایی

سازگاری اجتماعی به عنوان یک فرایند پویا و چندوجهی، نقشی حیاتی در شکل گیری سلامت روان و موفقیت تحصیلی دانش آموزان، به ویژه در دوره ابتدایی، ایفا می کند. دوره ابتدایی نقطه عطفی در جامعه پذیری کودک و ورود رسمی وی به ساختار نظام مند اجتماعی مدرسه است؛ بنابراین، نارسایی در سازگاری اجتماعی می تواند پیامدهای بلندمدتی بر عزت نفس، عملکرد تحصیلی و روابط بین فردی فرد داشته باشد. این پژوهش با هدف بررسی نقش بنیادی آموزش مهارت های زندگی (Life Skills) در ارتقاء سطح سازگاری اجتماعی دانش آموزان ابتدایی انجام شده است. روش تحلیل این مقاله، توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر مرور نظام مند ادبیات و مبانی نظری است. تحلیل ها نشان می دهند که مهارت های زندگی – شامل مهارت های تفکر نقادانه، حل مسئله، ارتباط موثر، مدیریت هیجان و تصمیم گیری – مجموعه ای از توانمندی های شناختی، عاطفی و اجتماعی هستند که ابزارهای لازم برای مواجهه موفق با چالش های روزمره و ایفای نقش های اجتماعی سازنده را فراهم می آورند. عدم وجود این مهارت ها منجر به بروز رفتارهای ضداجتماعی، انزوا، دشواری در همکاری و بروز تعارضات در محیط کلاس می شود. در مقابل، نهادینه سازی آموزش این مهارت ها در برنامه درسی ابتدایی، به طور معناداری توانایی دانش آموزان را در درک احساسات خود و دیگران، برقراری ارتباطات کلامی و غیرکلامی مثبت، مدیریت تعارضات بدون پرخاشگری، و مشارکت فعال در فعالیت های گروهی بهبود می بخشد. نتایج کلی پژوهش حاکی از آن است که مهارت های زندگی صرفا یک افزودنی به برنامه درسی نیستند، بلکه زیربنای اساسی برای تحقق سازگاری اجتماعی موفقیت آمیز در این دوره حساس هستند و نیازمند توجه ویژه در طراحی مداخله های آموزشی مدارس ابتدایی می باشند.

کلیدواژه ها:

سازگاری اجتماعی ، مهارت های زندگی ، دوره ابتدایی ، تعاملات بین فردی ، سلامت روان کودک