کلاس درس بدون دیوار؛ آموزش فراتر از چهارچوب ها

تحولات گسترده در عرصه های گوناگون اجتماعی، فرهنگی و فناوری، ضرورت بازنگری در الگوهای سنتی آموزش را بیش از پیش آشکار ساخته است. مفهوم «کلاس درس بدون دیوار» نمایانگر رویکردی نوین و تحول آفرین در فرایند یاددهی-یادگیری است که مرزهای فیزیکی، زمانی و محتوایی کلاس های سنتی را درنوردیده و بستری وسیع و پیوسته برای آموزش فراهم می آورد. این الگو بر اساس نظریه های یادگیری سازنده گرا، یادگیری موقعیتی و ارتباط گرایی استوار است و یادگیری را نه تنها در درون ساختمان مدرسه، بلکه در تعامل با جامعه، طبیعت، محیط های واقعی و فضای مجازی جستجو می کند. مقاله حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و با هدف تبیین مبانی نظری، ویژگی ها، قابلیت ها و چالش های این الگوی آموزشی نگاشته شده است. یافته ها نشان می دهد که پیاده سازی موفق کلاس درس بدون دیوار، مستلزم تحول در نقش معلم از انتقال دهنده دانش به تسهیل گر و راهنمای فرایند یادگیری، و تغییر نقش دانش آموز از گیرنده منفعل به یادگیرنده فعال و کنش گر است. همچنین، بهره گیری هدفمند از فناوری های آموزشی، ایجاد پیوند با محیط های واقعی و بازطراحی برنامه های درسی از ملزومات اساسی این تحول به شمار می رود. این رویکرد می تواند به افزایش انگیزش درونی یادگیرندگان، تعمیق یادگیری، رشد مهارت های اجتماعی و پرورش شهروندانی مسئول و خلاق بینجامد. باوجود چالش های ساختاری و فرهنگی، ارائه راهکارهای بومی و تدریجی، امکان بهره گیری از ظرفیت های این الگو را در نظام آموزشی ایران فراهم می سازد.

کلیدواژه ها:

یادگیری فراسوی کلاس ، کلاس درس بدون مرز ، آموزش مبتنی بر محیط ، فناوری آموزشی ، یادگیری ترکیبی